تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 259

مساهمون:

ص٢٥٩
منتظر معاودت مأمورين آن دولت و رسيدن جهازات جنگى به مسقط شد تا ببينيم سرانجام چه خواهد بودن . نواب مستطاب و الا حسام السلطنه تفصيلى در اين بابت خدمت جناب خدايگان نوشته‌اند و منتظر جواب مىباشند كه هرگاه به قسمى كه اخبار رسيده است جناب صيد سالم كه حال خود را امام مسقط مىدانند آدمى بفرستند و اعانت و حمايت از دولت علّيه بخواهند ، تكليف خود و جواب او را بدانند . على الظاهر موقعى به دست آمده كه على الاقل تغييرى در قرار بندر عباسى مىتوان داد كه منفعه گزاف از ميان نرود . زياده جسارت ننمود . فى 10 شهر ذيقعدة الحرام سنهء 1282 عرض شده است .

سند شمارهء ( 133 ) مورخ : 10 ذيقعدهء 1282 ق . / 1866 م . از : احتمالا « كارگزارى فارس » به : وزارت امور خارجه

فدايت شوم . حاجى احمد ، وزير جناب صيد ثوينى مرحوم ، امام مسقط ، با تلغراف به مقرب الخاقان مشير الملك و اين بنده اخبار داده بود كه صيد سالم پدر خود ، صيد ثوينى ، را كشت . دولت انگليس او را به امامت مسقط قبول نمىنمايد . من هم براى خدمت دولت ايران به عباسى آمده‌ام ، در آنجا بمانم يا به شيراز بيايم ؟ جواب داديم كه البته به شيراز بياييد . با قاصد هم كه به بندر عباسى مىرفت نوشتيم كه البته لازم است به شيراز بيايى و آنچه از جانب دولت علّيه مقرر شود ، معمول دارى . و ليكن مشكل است كه به شيراز بيايد . انگليس‌ها او را نمىگذارند بيايد . البته از روزنامه‌هاى مسقط استنباط خواهيد فرمود . از بابت اطلاع جسارت به عرض نمود . فى 10 شهر ذيقعدة الحرام سنهء 1282 عرض شده است .

سند شمارهء ( 134 ) مورخ : 7 ذيحجهء 1282 ق . / 1866 م . از : كارپرداز ايران در بمبئى به : وزارت امور خارجه

هو خدايگانا . چون صيد ثوينى با بعضى از شيوخ برّ عمان دعوا دارد و سابق بر اين چنان كه در عريضجات قبل عرض شده به جنگ حضرات رفته بود و آنها هم از شيخ نجد استمداد نموده بودند . با وجود رسيدن مدد به شيوخ برّ عمان ، صيد ثوينى را زيست در آن صفحه ممكن نشده بعد از به قتل رسيدن چند نفر توپچى ايرانى كه همراه او بودند و جمعى از اعراب به مقر خود برگشتند متوسل به انگليسها شد كه شيخ نجد را با او دوست نمايند و از حمايت شيوخ برّ عمان ممانعت كند . حضرات هم كرنيل‌بيلى ، مأمور مقيم ابوشهر ، را از راه كويت به برّ نجد فرستادند به جهت برآوردن خواهش امام . اين شيخ وهابى وقعى به كرنيل‌بيلى نگذاشت و از حمايت شيوخ برّ عمان صرف‌نظر ننمود و كرنيل‌بيلى هم از آنجا معاودت به بمبئى نموده شش ماهه اجازت خواست و به لندن رفت و حال امام بناى دعوا را دارد يعنى اعراب او را آسوده نمىگذارند چون در معاهدهء جديد كه تفصيل آن در عريضجات مورخهء عشر اول شهر ذيقعدة الحرام عرض شده چنين شرط شده كه انگليسها دشمن امام مسقط را دشمن خود بدانند و به قدر قوّه از حمايت و رعايت جانب او تقاعد نورزند . دور نيست كه امام طمع حمايت در اين دعوا از انگليسها داشته باشد . اگر اعراب در كنار آب بودند ، دور نبود چند جهازى فرستاده آنها را بترسانند و صيد ثوينى را ممنون كنند . چون جاهاى سخت در بيابان دارند مشكل است انگليسها بتوانند حمايت او را كرده و ثوينى به اين شرط مصالحه ، پشت گرم و به حمايت انگليسها خيلى مغرور است و از قرارى كه معلوم شد صيد تركى ، برادر ثوينى ، در اين روزها خواسته بود كه صدمه به صيد ثوينى بزند و او فهميده مقام رفع برآمده است و به جهت گرفتن برادرش به وكيل خود نوشته كه اذن از انگليسها بگيرد . مورخهء 7 شهر ذيحجة الحرام سنهء 1282 .