تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بررسى تاريخى ، سياسى و اجتماعى اسناد بندر عباس ( فارسي ) — صفحة 257

مساهمون:

ص٢٥٧

سند شمارهء ( 129 ) مورخ : 21 شوال 1282 ق . / 1866 م . از : كارگزار فارس به : وزارت امور خارجه

فداى حضور مباركت شوم . برات مواجب امين تذكرهء بندر عباسى را نواب مستطاب اشرف ارفع امجد و الا فرمانفرماى مملكت فارس روحى فداه صادر و عنايت فرموده‌اند و ليكن از اين بنده نوشته دريافت فرموده‌اند كه چنانچه مقبول ديوانيان عظام بيفتد اين بنده از عهده برآيد و ظاهر است كه گشايش اين عقده بسته به عنايت‌گسترى و بنده‌پرورى بندگان حضرت خداوندگارى و نظر به عدالت‌گسترى و تفقّد حال و خادم‌پرورى مستدعى است كه مقرر فرمايند حكم آن شرف نفاد يابد كه با ترفيه بال مشغول انجام خدمت و مزيد دعاگويى به عمر و دولت اعليحضرت قدرقدرت دار اصولت سكندر حشمت اقدس شهريار شاهنشاه جمجاه اسلام‌پناه روحى و روح العالمين فداه گردد و موجب اميدوارى تزايد از مرحمت بلا نهايت بندگان حضرت خداوندگارى مد ظله العالى شده باشد و مترجا كه نظر بنده‌پرور را دريغ نفرمايند و در جرگهء بندگان مفتخر و سرافرازم فرمايند . زياده جسارت حدّ ادب نيست . الباقى ظلكم العالى مدام باد برب العباد . فى 21 شهر شوال سنهء 1282 . [ بالاى صفحه ، سمت راست ] هو . متعلق كاغذ كارپرداز فارس . 11 شهر ذيحجهء 82 [ 12 ] .

سند شمارهء ( 130 ) مورخ : 23 شوال 1282 ق . / 1866 م . از : محمّد على ، كارپرداز ايران در بمبئى به : وزارت امور خارجه

فدايت شوم . اگرچه فسادى برپا شده ولى اميد است كه اسباب خيرى به جهت دولت دوران عدّت علّيه فراهم آمده باشد . آن نوع رابطه و توسل كه امام مسقط سابق با دولت بهيّهء انگليسيه داشت چگونه يك دفعه اسباب تغيير آن فراهم آمده اعراب كه خوب همتى كرده‌اند و يك‌دل و يك جهت شده‌اند و به گرد صيد سالم فراهم آمده‌اند . مسموع شد چند نفر از تجّار تبعهء دولت انگليس درين هنگامه خيال اقامت به جهت رتق و فتق امور ايشان داشتند . جناب صيد سالم آنها را جواب گفته بود و نيز در آن ايام مراسله به نواب كورنل ، فرمان‌فرماى مملكت هندوستان ، نوشته و فرستاده و به موجب قرارنامه كه در دست است ، امامت مسقط نسلا بعد نسل معين شده . چه سبب است كه عاليجاه كرنيل بيلى متعرض اين‌گونه كارها شده و منشأ فساد مىشود ؟ به همان قسم سابق در مقام موّدت برقراريم و هرگاه رأى كارگزاران دولت بهيّهء انگليسيه غير از اين باشد ، تا جان در بدن است ، ايستادگى داريم . بارى آنچه ظاهر است اعراب از برّ نجد و عمان الى بندر صور و جعلان همه متفّق و يك جهت شده‌اند تا مشيت اللّه چه قرار گيرد . اطلاعا عرض شد . الباقى ايام عمر و عزّت مستدام باد . برب العباد و السلام . به تاريخ 23 شوال المكرم 1282 .

سند شمارهء ( 131 ) مورخ : 26 شوال 1282 ق . / 1866 م . از : كارگزارى بندر عباس

فداى حضور مباركت شوم . اخبارات بندر مسقط از روى روزنامه دريافت خواهند فرمود . از قرارى كه استنباط شده ، صيد تركى با كارگزاران دولت انگليسيه در باطن سازشى داشتند و آنها هم به خيالات تمكن و اقتدار در هر جا دلىخوش داشتند . چنانچه بعد از ورود عاليجاه كرنل‌بيلى به مسقط و هنگامه كه شرح آن در روزنامه معروض است اقوى دليل است . بالجمله حال وقت التفات اولياى دولت قويشوكت علّيه است كه اقدام و اعانت فرمايند . از اينكه مسقط از خاك دولت علّيه خارج نيست ، حرفى نيست . در اين هنگام قرار درستى در باب مسقط و بندر عباسى نمىتوان داد كه خالى از صرفه و مصلحت نسبت به دولت قويشوكت علّيه نخواهد بود . چنانچه جناب صيد سالم هم زياد متوسل به لطف و مرحمت اولياى دولت علّيه است زيرا مذكور كرده بود كه من به خلاف پدرم اميد مرحمت وافر از اولياى دولت قويشوكت علّيه دارم و خود را بسته به دولت علّيه مىدانم . مراسله به اين بنده مرقوم داشته همان را انفاد حضور معدلت دستور گرديده از لحاظ مبارك بگذرد . عريضه‌جات معزى اليه به انضمام پيشكشهاى لايق به حضور مراحم ظهور اولياى دولت قويشوكت علّيه خواهد رسيد . پس از شرفياب شدن فرستادهء معزى اليه خدمت اولياى دولت قويشوكت علّيه مجددا البته قرار و عهد درستى خواهند فرمود . بالجمله اين بنده عرض مىكند كه خوب وقتى است . ز هرطرف كه شود كشته ، سود اسلام است . كارگزاران و رعاياى دولت انگليس كه غالبا از مسقط حركت نموده‌اند . عاليجاه كرنل‌بيلى وعدهء محاربه داده . جناب صيد سالم كه مستعد محاربه است و با اولادهاى فيصل بن صعود و جميع اهل عمان در مقام وحدت برآمده يك جهت شده‌اند . بايد ديد بعد از اين