سند شمارهء ( 76 ) مورخ : 12 رمضان 1278 ق . / 1862 م . از : كارپرداز ايران در بمبئى به : وزارت امور خارجه
خدايگانا .
شخصى از مسقط تازه وارد شده مذكور نمود كه دو فروند جهاز جنگى دولت فرانسه به مسقط آمده روانهء سمت بنادر فارس شدند و دو سه نفر هم قونسول در آن جهازات به جهت اقامت در بعضى از بنادر بودند . حضرات انگليسها از رفتن جهازات فرانسه بىاطلاع نيستند و يك جهاز هم به جهت خبرگيرى از آنها از بمبئى در خفا فرستادهاند كه معين نمايند به كجاى خليج فارس رفتهاند و نيز در كار جمعآورى استعداد در بندر كراچى هستند . چند دفعه به تدريج لشكر و قورخانه فرستادهاند .
و ديگر كورنر جنرال قديم كلكته معزول شده به لندن رفت .
كورنر جنرال جديد وارد مدرس شده است . كورنر بمبئى هم به علت نقاهت مزاجى كه دارد و رسيدگى به امور نمىتواند بكند ، سابق بر اين مكرر استعفا خواسته بود ، قبول نشده بود . اين روزها قبول شده ، كورنر آگره را به عوض مشار اليه به حكومت بمبئى نامزد نمودهاند و بعد از يك ماه كورنر قديم روانهء لندن خواهد شد .
12 شهر رمضان المبارك سنهء 1278 در بمبئى عرض شد .
سند شمارهء ( 77 ) مورخ : 8 ذيقعدهء 1278 ق . / 1862 م . از : به : وزارت امور خارجه
خدايگانا .
اين جهازى كه حامل پاكت عريضه است از جهازات كوچك دولتى يك [ ] و نيم شراعى است . دوازده ساعت قبل از رد شدن اخبار داد .
فرصت اينكه احوالات ديگر به تفصيل عرض شود ، نشد . لهذا مختصرى عرض مىشود كه ترجمهء اخبار افغانستان و اخباراتى كه ميرزا عبد اللّه ، مأمور مسقط ، نوشته بود با مصالحهنامهء منعقده ما بين سيد سعيد و دولت انگليس سواد نموده ، انفاد حضور مبارك نمود .
از قرارى كه معلوم مىشود مشار اليه آدم بىشعورى نيست . در گرفتن مصالحهنامه از نويسندهء مامور مسقط فطانتى به خرج برده است . مختصرى هم از ميرزا على اكبر ، مأمور بندر عباسى ، نوشته بود .
خلاصهء آن به نظر مبارك خواهد رسيد .
نمىداند مأموريت ميرزا على اكبر به مسقط به چه ملاحظه شده است . اين اشخاص كسانى نيستند كه با امام مسقط بتوانند مكالمه نمايند و كار از پيش ببرند . در وقت ورود مسقط هم به نوع وارد شده بود و ورود خودش را نيز قبل از ورود به امام اعلام كرده بود .
بارى اگر بعد از اين كارگزاران مملكت فارس در اين قبيل امور دقّت نمايند موجب نيكنامى اولياى دولت قويشوكت خواهد بود .
ميرزا على اكبر مأمور بندر عباسى ، دو ماه از موسم ديرتر به بندر مىآيد و دو ماه از آخر موسم زودتر مىرود . منتها دو ماه در بندر عباسى توقف مىنمايد . بودن مأمور در بندر عباسى از همه چيز واجبتر است .
هرگاه رأى جناب جلالتمآب خدايگان عالى تعلق بگيرد و مصلحت بدانند ، بهتر اين است كه مقرر فرمايند ميرزا على اكبر گرما را بهانه ننموده به شيراز معاودت ننمايد . ايام گرما در محال ميناب قريب بندر عباسى كه ييلاق خوش آب و هوايى است ، توقف نمايد . چنانچه اكثر اهالى بندر عباسى ايام گرما را به آنجا مىروند . امسال جميع عبريهايى كه از بندر عباسى آمد ، هيچ يك تذكره نداشتند و سياه پارچه كه طايفهء هنود به بندر عباسى فرستادند ، كسى متعرض نشد و اگر جزئى دقتى شده است به جهت نظم كار نبوده است . اينها همه سبب نبودن و نرسيدن ميرزا على اكبر به امور متعلقه به آن بندر است . به جهت اطلاع عرض شد . باقى حكم با جناب خدايگان عالى است . مورخهء 8 شهر ذيقعدة الحرام سنهء 1278 .
سند شمارهء ( 78 ) مورخ : « 1 » 1278 ق . / 1862 - 1861 م .
هو
خداوندگارا فدايت شوم . به زيارت تعليقهء آفتاب طليعهء مورخهء 4 صفر المظفر كه به سرافرازى و افتخار اين فدوى عبوديت شعار از مصدر عزّ و اجلال شرف صدور يافته بود ، مشرف گرديده از حضور مراتب عنايت جناب جلالتمآب خداوندگارى روحى فداه ، نهايت اميدوارى حاصل نمود . قريب سه ماه است كه فدوى در بستر بيمارى افتاده و الحال به واسطهء عدم طبيب و دوا در بندر عباسى و صفحات لارستان به شيراز آمده ، مشغول معالجه مىباشد كه گرمى هوا و عفونت آب بندر مكرّر معروض [ ] اجلال گرديده كه كسى را طاقت زيست در آنجاها نخواهد بود و امكان ندارد كه سلامتى به جهت مأمورين حاصل شود .
اين است كه فدوى را توجهات خاطر مرحمت ذخاير نگاه داشته و الّا مدتى بود كه بايد تصدّق سر سركار شوكت مدار عالى شده باشد . مرتبهء بدى آب و هواى آنجا و سميّتى كه [ ] كه بتوان در معرض عرض درآورد
هامش
( 1 ) . براساس اسناد ديگر تعيين شد .