سند شمارهء ( 47 ) مورخ : احتمالا « 1275 « 1 » ق . / 1859 - 1858 م . » از : كارگزارى بندر عباس به : وزارت امور خارجه
هو
خداوندگارا فدايت شوم .
چون لازم است كه همه روزه به دستآويز ارسال عريضجات ، خود را در محفل مينو مشاكل جلوهء بروز دهد و مستدعيات خود را معروض دارد ، لهذا جسارت مىنمايد كه چندى قبل عريضه ارسال حضور جناب جلالتمآب بندگان عيوق شأن عالى نمود . انشاء اللّه تعالى از لحاظ مبارك گذشته . درين وقت كه مجددا آدم روانهء شيراز مىنمود ، بدين عريضه جسارت ورزيد .
اين اوقات كه جناب صيد ثوينى ، امام مسقط ، آمده است در جزيرهء هرموز فقراتى تلقينا به توسط فرستادهء خود به فدوى اظهار داشت .
عريضه هم خدمت آن خداوندگار عرض نمودهاند . تفصيل مطالب و استدعاى جناب معزى اليه را مفصلا به عاليجاه مقرب الحضرت العلّيه ميرزا محمّد على ، كارگزار مهام خارجهء فارس ، اظهار نمودهام كه به عرض جلالتمآب مؤتمن السلطانى رسانيده باشند . انشاء اللّه عريضهء امام مسقط از لحاظ مبارك مىگذرد و عاليجاه معزى اليه هم مراتب را عرض مىنمايند .
چنانچه به مقتضاى مصلحت دولت علّيه و ملاحظات چند ، استدعاى امام مسقط به درجهء اجابت مقرون شود ، موجب كمال اميدوارى از مرحمت آن خداوندگار خواهد شد و هر آنچه مقرر شود ، اين فدوى از آن قرار معمول خواهد داشت .
مستدعى است كه همه روزه با صدور تعليقهجات ، فدوى را مفتخر و سرافراز فرمايند .
ايام نبالت و جلالت مستدام باد . امره الاجل الاكرم مطاع .
سند شمارهء ( 48 ) مورخ : « 2 » 1276 ق . / 1860 - 1859 م . از : وزارت امور خارجه
ساير اطلاعات
در واقع اين اوقات مداخل و گذران امام مسقط از بندر و مضافات است و مدخول سابق آنها كه از سواحل و زنگبار بود ، مسدود و امام مسقط را بر برادران استيلايى نيست و آنها هم اعتنايى ندارند . رفته رفته رعيت تمام مىشود . به مرور ايام مىتوان ايراد دولتى در معاهدات او وارد آورد و تكليف او را زياد كرد كه هم روزبهروز بر خدمات دولتى و انتظام امور ملت و ملكى افزوده شود و هم به جهت دولت علّيه مقرون به صلاح و صرفه باشد .
ديگر آنكه بنادر در گوادر و چابهار كه در محاذات خاك كرمان و مسكن بلوچ است از كفايت و رسوم دولتخواهى مقرب الخاقان محمّد اسمعيل خان وكيل الملك ، پيشكار كرمان ، دور نيست كه آنجا را به دست داشته باشد كه ديگران مداخله نتوانند بكنند . سهل است خدمات محال بيابان و مينا و آن طرفها از مقرب الخاقان مشار اليه ساخته است .
ديگر آنكه اگر استاد ماهر سررشتهدارى باشد كه بتواند اسباب و كارخانهء نيلسازى در مينا فراهم آورد ، مىتوان رنگ مينا و رودان و احمدى را بياورند و نيل بسازند كه محتاج بهآوردن نيل از خارج نشده باشد .
سند شمارهء ( 49 ) مورخ : 14 محرم 1276 ق . / 1859 م . از : [ احتمالا كارگزارى بوشهر ] به : وزارت امور خارجه
فدايت شوم .
از قرارى كه عاليجاه ميرزا محمود خان اظهار نمود حضرات كارگزاران دولت بهيّهء انگليس كه به جهت منع غلام و كنيز در بنادر فارس مىباشند از بابت عدم متابعتى كه شيخ بندر لنگه در بعضى خواهشهاى غير حقهء آنها مىنمايد ، يك نوع لجاجت و احتجاجى نسبت به مشار اليه منظور دارند كه شايد به آن وسايط از جانب دولت عليهء ايران تقصير و ضربى بر او وارد آورند .
اظهار اين مراتب خدمت اولياى دولت علّيه از آن بابت است و از اظهار اين فقره واضح است كه عرض نمودهاند شيخ بندر لنگه با وجود منع مأمور از جانب دولت علّيه اعتنايى نكرده است و حال اينكه چنين قدرتى به جهت شيخ آنجا هرگز نبوده است كه بتواند نسبت به ادنى فراشى بىاعتنايى نمايد . مقصود آنها واضح گرديده است .
چون لازم بود ، جسارت به عرض نمود . ايام مرحمت مستدام باد .
مورخهء 14 شهر محرم الحرام سنهء 1276 .
هامش
( 1 ) . براساس تاريخ مسقط و عمان ، بحرين و قطر ، پيشين ، ص 143 .
( 2 ) . براساس شرححال رجال ايران ، مهدى بامداد ، ج 3 ، ص 297 و كتاب تاريخ مسقط عمان ، بحرين و قطر ، ص 145 .