ماه زمستان خاموش بود .
نبردهاى عسكران و گنجه و بادكوبه 1220 - 1221 هجرى قمرى
در سال 1220 هجرى بر اثر تعرض ابراهيم خليل خان جوانشير دستنشاندهى روسيه به منطقهى نفوذ ايران مجددا آتش جنگ شعلهور شد . فتحعلى شاه در اوايل ربيع الاولى از چمن سلطانيه به كنار ارس رفت و عباس ميرزا نيز قواى خود را براى حمله و تعرض آماده نمود و تصميم به فتح گنجه گرفت . سيسيانف چند دسته از سپاه خود را به محافظت پل خداآفرين ( بر سر راه گنجه ) گماشت و خود در نزديكى قلعه پناهآباد موضع گرفت . اسماعيل بيگ دامغانى از سرداران عباس ميرزا محافظين پل را مغلوب نمود و قواى ايران از پل گذاشتند و در محل تخت طاووس ( در 50 كيلومترى پناهآباد ) موضع گرفتند .
چند روز بعد جنگ شديد در عسكران نزديك شوشى بين قواى ايران و روس درگرفت و به شكست روسها منتهى شد و قلعهى شوشى به تصرف قواى ايران درآمد . عباس ميرزا فراريان روس را در جنوب گنجه به محاصره انداخت و پس از اسير كردن آنان با سرعت به طرف گنجه پيش رفت .
سيسيانف گنجه را رها كرد ولى از طرف ديگر كشتىهاى جنگى روسيه به بندر انزلى نزديك شدند و سپاه روس به خاك ايران پياده شد . ميرزا يوسف خان گرجى اشرفى مأمور گيلان گرديد . شفت « 1 » سردار روس در نظر داشت كه با عجله به طرف رشت پيش برود ولى ميرزا موسى حاكم رشت حيلهاى به كار برده از برابر سپاهيان روس عقب نشست و آنان را به داخل جنگلها كشيد . در آنجا سپاهيان ميرزا يوسف خان گرجى كه در پناه درختان جنگل كمين كرده بودند بر سر روسها ريختند . سربازان روسيه پس از دادن هزار نفر تلفات با زحمت خود را از آن مهلكه نجات داده تمامى مهمات جنگى خود را برجاى گذاشتند و خود را به كشتىهاى جنگى روس در درياى خزر رساندند . بر اثر شكست مهاجمين روسى در گيلان و حملهى شديد عباس ميرزا به گنجه ، سيسيانف به طرف باكو عقب نشست .
شفت سردار روس بعد از محاربهى گيلان به طرف باكو حركت كرد و چون همان اوقات فتحعلى شاه به تهران برگشت و ايروان و حوالى ارس بدون مدافع ماند ، عباس ميرزا به ايروان مراجعت كرد و در غياب او ابراهيم خليل خان جوانشير قلعهى پناهآباد ( شوشى ) را مجددا به
هامش
( 1 ) -Shaftt