ورود هيئت اعزامى
ناپلئون در انتخاب اعضاء هيئت اعزامى نهايت دقت را به خرج داد و كسانى را مأمور اين كار نمود كه تا حدى از اوضاع و احوال ايران اطلاع داشتند . در اين هيئت ترهزل
( Trezel )
برنارد
( Bernard )
مهندس جغرافيا و مأمور نقشهبردار « 1 » فابويه
( Fabouille )
ربول
( Reboule )
متخصص توپخانه لامى
( Lamie )
و بنتان افسر صنف مهندس ورديه
( Verdier )
افسر صنف پيادهنظام بودند و علاوه بر اين اشخاص سه نفر از شاگردان مدرسه السنه شرقيه براى مترجمى و يك نفر طبيب و سه نفر منشى و دو نفر مبلغ مذهبى همراه گاردان حركت كردند .
مسافرت هيئت از راه آسياى صغير انجام گرفت و بيش از 4 ماه طول كشيد و عاقبت در اوائل رمضان 1222 هجرى به سرحدّ ايران رسيدند . عباس ميرزا ، فتحعلى خان نورى را به استقبال ايشان فرستاد و در شوال 1222 هجرى ( دسامبر 1807 ميلادى ) به همراهى ميرزا رضا خان قزوينى وارد تهران شدند . فتحعلى شاه آنچه لازمه پذيرايى از آن هيئت بود ، به عمل آورد و براى آنكه دوستى خود را نسبت به ناپلئون ثابت كند ، پس از يك هفته عهدنامههاى تجارتى و صورت معاهده فينكيناشتاين را كه گاردان همراه آورده بود ، امضاء كرد و فرمان داد كه طبق ماده 4 عهدنامه فينكناشتاين جزيره خارك براى ايجاد تكيهگاه نظامى فرانسه به نمايندگانى كه از طرف گاردان تعيين مىشوند ، واگذار گردد و نيز قراردادى براى خريد 20 هزار تفنگ تحويل عمال ايران شود . گاردان عهدنامههاى امضاء شده را با اين قرارداد و خلاصهاى از وقايع مدت مسافرت هيئت براى وزير خارجه فرانسه فرستاد .
عمليات هيئت نظامى در ايران
از اعضاء هيئت اعزامى بعضى مانند ترهزل مأمور تحقيقات جغرافيايى شدند و بنا به دستور ناپلئون راههايى را كه درياى سياه را به معابر هند اتصال مىداد مورد مطالعه قرار دادند و نتيجه تحقيقات ايشان ، مرتبا به وسيله گاردان به اطلاع وزارت خارجه فرانسه مىرسيد .
افسرانى كه مأمور تربيت و تعليم سپاه جديد ايران بودند ، در تهران و آذربايجان به كار خود مشغول شدند و على الظاهر در حدود 35 هزار نفر پيادهنظام ترتيب دادند .
فابويه متخصص توپخانه در اصفهان كارخانه توپريزى تأسيس نمود و به دستور
هامش
( 1 ) - برنارد در حين مسافرت هيئت در نزديكى خوى وفات يافت .