قيمت نفت مىافزايم و از شما مىگيرم .
چرچيل به انتظار گزارش كميسيون مخصوص ننشست و با شركت نفت ايران و انگليس وارد مذاكره شد تا قرارداد طولانى براى خريد نفت ايران منعقد نمايد ، شركت مزبور در آن موقع سرمايهى زيادى نداشت و لذا از وزارت دريادارى تقاضاى مساعدهاى بابت فروش نفت كرد .
چرچيل بىدرنگ كميتهاى تعيين كرد كه به ايران آمده و دربارهى منابع نفتى ايران گزارشى تهيه كند . رئيس اين كميته درياسالار ( ادموند ) سليد « 1 » بود كه بعدها يكى از مديران شركت نفت ايران و انگليس شد و عضو ديگر كميته پروفسور سر جان كدمن « 2 » بود كه در آنوقت مستشار امور نفتى وزارت مستعمرات و پروفسور دانشگاه بيرمينگهام « 3 » بود و بعدها رئيس هيئت مديره شركت نفت ايران و انگليس گرديد . يك عضو ديگر كميته زمينشناس معروف و يك عضو ديگر هم دبير كميته بود .
اعضاى اين كميته مسافرت سه ماههاى به ايران كرده و معادن نفت را بررسى نموده ، گزارشى به دولت دادند كه جملهى آخر گزارش بدين قرار بود « 4 » :
« شركت نفت ايران و انگليس بدون سرمايهى اضافى قادر به بهرهبردارى كافى از امتياز وسيع خود نيست بهطورى كه ما مستحضر شدهايم دولت انگلستان در نظر دارد كه مساعدتهاى مالى به شركت مزبور بنمايد . در صورتى كه چنين نظرى باشد ما پيشنهاد مىكنيم كه شرط مساعدت مالى دولت اين باشد كه دولت در سياست كلى شركت دخيل باشد » .
* * * بنابر مندرجات كتاب « پنجاه سال نفت ايران » ، دولت انگليس با شركت نفت انگليس و ايران قراردادى منعقد ساخت كه شركت مقادير عمدهى نفت سوخت را به نيروى دريايى انگليس به قيمت نازلى بفروشد و ضمنا دولت انگليس دو ميليون سهام عادى و هزار سهم ممتاز « 5 » شركت
هامش
( 1 ) -Edmond Slade( 2 ) -Sir John Codman( 3 ) -Birmingham( 4 ) - هيئت مزبور در 29 جمادى الاخرى 1332 ( قمرى ) با شركت نفت انگليس و ايران قراردادى گذاشت كه مطابق آن « شركت نفت انگليس و ايران » بطور نيمهرسمى شركت دولتى انگليس مىگرديد . ( كتاب گنج شايگان ، تأليف سيد محمد على جمالزاده ) .
( 5 ) - سهام ممتازPreference Shares( سهام مرجح ) به سهامى گفته مىشود كه سود سالانهى آنها معلوم است و در صورت انحلال شركت ، دارندگان اين گونه سهام در وصول سرمايهى خود نسبت به صاحبان سهام عادى حق تقدم دارند .