به فاصلهء پنجاه و شش كيلومترى شمالغربى بنارس . در 760 ق فيروز شاه تغلق آن را بنا نهاد . در 796 - 881 ق مركز سلطنت سلسلهء مسلمانان مستقلّى معروف به ملوك شرق بود ، كه به وسيلهء خواجه جهان ، از خواجگان ناصر الدّين محمود تغلق ، تأسيس گرديد كه ناصر الدّين او را با لقب سلطان الشرق به سركوبى شورشيان هندى ايالات شرقى قلمرو خود فرستاد ، و او پس از تصرف كنوج جونپور را اشغال كرد و به سلطنت نشست . جونپور مدتها از مراكز فضل و دانش و به شيراز هند معروف بود . از آثار معروف آن مسجد اتلاست كه فيروز شاه آن را به جاى يك معبد هندى تأسيس كرد ( - : همان مأخذ ) .
64 ) فتحپور : واقع در شمال اوتارپرادش هند ، در فاصلهء سى و هفت كيلومترى آگره ، نزديك آبادى باستانى سيكرى . پس از وفات اكبر شاه شهر رو به ويرانى گذاشت ، امّا بسيارى از بناهاى آن هنوز به خوبى محفوظ مانده است . مسجد جامع آن يكى از زيباترين آثار معمارى سلاطين مغول در هند است . اكبر اين مسجد را در سال 1602 ميلادى به يادبود پيروزيهاى خود در دكن بنا نهاد . مقبرهء شيخ سليم چشتى در صحن آن است .
66 ) تواچى : جارجى باشد و آن عبارت از شخصى بود كه از جانب پادشاهان و فرماندهان به ايصال احكام و رسانيدن فرامين مأمور باشد ( - : لغتنامه ) .
67 ) خواجه نظام الّدين احمد صاحب طبقات اكبرى در خصوص مرگ حسين خان ميواتى مىنويسد : « . . . و در اين معركه حسن [ حسين ] خان ميواتى كه طريقهء ارتداد ورزيده به آن كافر حربى موافقت نموده بود ، با وجود سىهزار لشكر خاصهء او ، بر وى تيرى مىرسد كه مردم لشكر خودش در جاى انداخته مىگريزند » ( طبقات اكبرى ، ج 2 ، ص 26 ) ، و صاحب مآثر رحيمى گويد : « . . . حسن خان ميواتى به ضرب تفنگ در گرد فنا رفت . . . و بعضى ديگر به تعاقب راناسانكا تعيّن شدند و كوس كامرانى بلندآوازه
اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 567
مساهمون: ابو الفضل مبارك
ص٥٦٧