تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 564

مساهمون:

ص٥٦٤
نمود » ( دايرة المعارف فارسى ) . 54 ) امير تردى بيگ : وى تردى بيگ خان تركستانى است كه بعد از فوت همايون شاه « . . . كه نقش امير الامرايى بر لوحهء خاطر مىنگاشت ، خطبه به نام عرش آشيانى [ اكبر شاه ] خوانده اداوات و اسباب سلطنت را مصحوب ميرزا ابو القاسم پسر ميرزا كامران به درگاه اكبرى گسيل نمود و به اين نيكو بندگى درجهء استحسان يافته به منصب پنج‌هزارى ممتاز شد . . . » ( مآثر الامرا ، ج 1 ، ص 468 ؛ نيز - منتخب التواريخ ، ج 2 ، ص 12 ؛ تذكرهء همايون و اكبر ، ص 195 ) 55 ) با اين پيروزى - كه در سال 932 اتّفاق افتاد - سلطنت هندوستان به بابر پادشاه تعلّق يافت . ماده تاريخ اين فتح چنين است :
« صبح بود و جمعه و هفت رجب »
كه مجموع حروف آن بر حسب ابجد برابر با 932 است . و از اين تاريخ تا سال 1275 قمرى / 1857 ميلادى كه دولت گوركانيهء هند به دست دولت انگليس منقرض شد قريب سه و نيم قرن طول كشيد . مورّخان علّت پيروزى بابر بر ابراهيم لودى را بيدادگرى و استبداد ابراهيم در رفتار با رعيّت و تعصّب و سختگيرى وى در امر مذهب بود كه مسلمانان و هندوان آخر سر از او رنجيده خاطر شده ، بابر را به فتح هندوستان تشويق كردند - منتخب التواريخ ، ج 1 ، ص 330 ؛ تاريخ شاهى ، ص 89 ) . 56 ) اگرچه مؤلّف سپاه بابر شاه را دوازده‌هزار نفر و سپاه سلطان ابراهم لودى را نزديك به « يك لك سوار و هزار فيل جنگى » نوشته است ، ولى به عقيدهء بعضى از صاحب‌نظران تاريخ هند ، توپ بابر پادشاه كارهاى نمايان كرد و باعث شكست سپاه سلطان ابراهيم شد ( تاريخ شاهى ، ص 95 ؛ مخزن افغانى ، ص 84 ؛ منتخب التواريخ ، ج 1 ، ص 334 ) .