تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 563

مساهمون:

ص٥٦٣
رفاهيت گذرانيدند . . . چون اهل معانى را دوست‌داشتى به سرود چندان مايل بود كه در دور او از خوش‌گويان و خوش‌آوازان بىمثل و بىهمتا جمع آمده بودند . . . به روز يكشنبه هفتم ذيحجّه سنهء ثلاث و عشرين و تسعمائه [ 923 ] رخت از دار فنا بدار بقا كشيد » . ( نقل به تلخيص از تاريخ شاهى ، ص 29 به بعد ) 50 ) دولت خان : احمد يادگار ، ضمن شمردن وى در رديف امراى سلطان سكندر لودى مىنويسد : « . . . عجب دليرى داشت ، گويا كه رستمى ديگر در هندوستان پيدا شده بود . در بيست معركه فيروزى يافته و هيچ‌جا پشت نداده . سواى شجاعت سخاوت كمال داشت ، كه اگر گنج قارون بودى به يك كس بخشيدى » ( نقل به تلخيص از تاريخ شاهى ، ص 59 ) . 51 ) دربارهء اين فتح كه شامل لاهور ، سيالكوت و ديبالپور مىشود ، گفته‌اند :
ظهير الدّين محمّد شاه بابر * سكندر دولت و بهرام صولت
به دولت كرده فتح كشور هند * كه تاريخ آمدش « فتح بدولت » - 940
52 ) قتلق قدم : در جلد سوّم مآثر الامرا آمده است : « . . . سال نوزدهم [ الهى ] به همراهى منعم بيگ خان خانان به مهمّ بنگاله تعيّن شده در آنجا به كارهاى پادشاهى مىپرداخت . به منصب هزارى ترقّى نموده به وقت موعود درگذشت . » 53 ) پانىپت : واقع در پنجاب شرقى هند . سه بار سرنوشت هندوستان در دشت پانىپت تعيين شد : اوّل در 1526 ميلادى كه بابر بر ابراهيم لودى پيروزى قطعى يافت ؛ دوم در 1556 ميلادى كه اكبر شاه نيروهاى همو را مقهور كرد ، و امپراطورى واقعى مغول را در هندوستان برقرار نمود ؛ سوم در 1761 ميلادى كه مراتهه‌ها مغلوب احمد شاه درّانى شدند . اهميّت اين نبرد در اين است كه بسط قدرت بريتانيا را تسهيل
اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 563 | ابو الفضل مبارك / غلام رضا طباطبايى مجد