جبين و عرق حيا بر روى از گجرات رسيده ، شرف عتبهبوسى دريافت .
و مجملى از اين واقعه آنكه پيش از آنكه ميرزا از گجرات بيايد همشيرهء عزيزهء آن حضرت معصومه سلطان بيگم [ 150 ] - كه كوچ ميرزا باشد - در آگره گناه ميرزا را درخواست كرده فرمان استمالت گرفته بود و آن حضرت از روى عواطف ذاتى رقم عفو بر جرايم او كشيده ، كامياب الطاف ساخته طلب فرموده بودند . چون ميرزا نزديكى موكب معلّى رسيد جمعى از امراى معتبر را به استقبال فرستادند .
چون مسافت يكروزه در ميان ماند ميرزا عسكرى و ميرزا هندال به موجب اشارت عالى رفتند . ميرزا عسكرى به موجب حكم دست تسليم تا سينه و ميرزا هندال به دستور تعليم دست بر سر نهاده دريافتند و ميرزا را از راه احترام به اردوى معلّى آوردند . آن روز ميرزا به موجب فرمان پادشاهى به خيمهء خود فرود آمد . روز ديگر به دولتخانهء عالى آمده استلام بساط اقدس نمود و به نوازشهاى خسروانه سعادت افتخار يافت و دو مرتبه در يك مجلس به خلعت خاصه و كمر و شمشير و اسب سرافراز شد .
آرى ، به درگاه خاصان ايزدى سيّئات را به حسنات خريدارى كنند و بديها را در عداد نيكوييها به شمار آرند . در كارخانهء كرم الهى چنين مشيّت رفته كه رحمت خاص او فراخور عصيان مىرسد هرچند جرم و اثم بيشتر آرند عفو و كرم بيشتر يابند . و اين صفت نسبت به سلاطين كه ظلّاللّهاند مناسبتر و مطابقتر است كه در گذشتن از گناهان ضررى به سعت رحمت و فسحت دولت ايشان نمىرساند و نامرادى - كه شرمندهء افعال ناشايسته است - او را از و بال عقوبت پروانهء نجات مىبخشد .
ملخّص آنكه حضرت جهانبانى جنّتآشيانى با وجود چنين عصيان بزرگ - كه بخشش را سزاوار نباشد - به اخلاق ربّانى متخلّق گشته در مكافات بدى به نيكويى پيشآمدند . و الحمد للّه كه حضرت شاهنشاه زمان را اين خصايل شايسته و اين اخلاق سنجيده ملكهء فطرت عالى و ذاتى عنصر قدسى است و در اجراى سياسات چندان به ملاحظه و تأنّىاند كه هيچ پادشاهى والاشكوه از دور
اكبرنامه ( تاريخ گوركانيان هند ) ( فارسي ) — صفحة 230
مساهمون: ابو الفضل مبارك
ص٢٣٠