در اين ايام عيد نوروز ، از بعضى سلاطين اروپ و رؤساى جمهورى بعضى تلگرافات تبريك و تهنيت رسيد ؛ و از طرف قرين الشرف همايونى جوابى اعطاء و اخبار گرديد .
و ما همان تلگراف تبريك اعليحضرت گليوم ، امپراطور كل ممالك آلمان و پادشاه پروس ، را با جواب آن در اينجا مىنگاريم : -
« تجدد عيد سعيد نوروز ، براى من موقع خوشى است كه مراتب ادعيه و تهنيتهاى خالصانهى خود را براى سعادت كامل و اقبال دائمى ممالك ايران ، به اعليحضرت شاهنشاهى اظهار و تجديد نمايم . گليوم . »
جواب اعليحضرت شاهنشاهى به امپراطور آلمان و پروس از قرار ذيل است : -
« از جهت ادعيهى خيريهيى كه اعليحضرت امپراطورى ، از روى تلطف ، در موقع عيد نوروز اظهار فرموده بودند ، كمال تشكر را به هم رسانيده ؛ من نيز ادعيهى خالصانه براى سعادت آن اعليحضرت و اقبال ممالكشان مىنمايم . مظفر الدين . »
در اواخر شوال ، جناب على قلى خان مخبر الدوله از وزارت داخله استعفا جست .
به واسطهى مداخلهى شاهزاده فرمانفرما ، وزير جنگ ، به تمام امور و بعضى محظورات ديگر ، وزير داخله ديگر به كارى دخالت نكرد و در كمال احترام خود را كنار كشيد .
و مرتضى خان صنيع الدوله ، وزير خزانه ، فرزند ايشان ، هم از خدمت خزانه استعفا كرد ؛ در حالتى كه ، هر قدر پول از گمرك و ولايات رسيده بود ، به ارباب حقوق رسانيده ؛ به علاوه ، هفتاد هزار تومان هم از جيب خود داده بود كه از دولت طلبكار شد كه بعد طلب او را دولت پرداخت . كمال درستى را در عمل خزانه به خرج داد و حقوق مردم را خوب رسانيد . برات خريدن و تومانى چهار هزار از مردم كم كردن ، از اين وزير خزانه ديده نشد .
روز جمعه ، بيست و دويم شوال بندگان اقدس همايون ، به عزم تفرج و شكار و اقامت چند شبه ، از مقر سلطنت عظما تشريففرماى دوشان تپه شدند . مجلس دربار اعظم ، همه روزه ، با كمال انتظام ، براى اجراء امور دولت و اصلاح كارهاى مملكت داير ؛ امين خلوت ، وزير دربار اعظم ، همهروزه ، با ساير وزراء فخام - سواى دوشنبه و جمعه - در مجلس حاضر بوده ، به فيصل مهمات مىپرداختند .
جناب ميرزا على خان امين الدوله ، كه متجاوز از هفت ماه به وزارت و پيشكارى كل مملكت آذربايجان منصوب و برقرار بودند ، ايشان را به دربار همايون احضار فرمودند .
در اواخر اين ماه ، از آذربايجان به دار الخلافهى تهران وارد شده ؛ لدى الورود ، شرف اندوز حضور مبارك و مشمول مراحم كاملهى شهريارى آمدند . وزارت و پيشكارى مملكت آذربايجان ، كه از مشاغل خطيره است ، به جناب حسن على خان اميرنظام ، والى و حكمران كرمانشاهان و كردستان و گروس و غيره ، واگذار شد . و ايشان سالهاى سابق هم به اين خدمت خطير و منصب نبيل مسبوق بوده ، در كمال كاردانى و كياست و تدبير و سياست رفتار مىكردند . همين ايام ، جناب ايشان از كرمانشاهان عزيمت آذربايجان نمودند و حاجى ظهير الملك ، امير تومان ، را به سمت نيابت ايالت در كرمانشاهان منصوب نمودند . چون هميشهى اوقات رفع نواقص و اصلاح امور و تكميل اسباب ، از خيالات
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٦٣