تلگرافهاى ولايات كه مقدور شود ؛ روز پنجشنبه : عريضجات متظلمين و آنچه متفرقه باشد ؛ جمعه : تعطيل است . روزها ، بعد از آنكه از اندرون تشريففرماى بيرونى مىشويم ، قبل از ناهار ، كاغذخوانى خواهد شد ؛ و در موقع كاغذخوانى ، كسى بدون احضار حق شرفيابى نخواهد داشت . چنان كه جداگانه مقرر فرمودهايم ، مسئول اين اداره شخص شما مىباشيد و تمام نوشتجات و عرايض به توسط شما به حضور رسيده و احكام آن صادر مىشود . شهر رمضان المبارك 1314 . »
روز جمعه ، غرهى شهر شوال المكرم كه عيد فطر بود ، به واسطهى آمدن باران انعقاد سلام عام در پيشگاه حضور باهر النور همايونى خالى از اشكال و زحمت نبود ؛ لهذا ، به انعقاد سلام امر نشد ، فقط در دربار بعضى آداب و رسوم معموله مرعى گرديد .
روز شنبه ، شانزدهم شوال المكرم كه بعد از گذشتن پنج ساعت و بيست و شش دقيقه از طلوع آفتاب ، به حساب زيج هندى ، خورشيد به نقطهى اعتدال رسيده ، از برج حوت به برج حمل تحويل مىشود ؛ سلام خاص تحويل در تالار موزهى مباركه شرف انعقاد يافت . بعضى از علماء دارالخلافه و شاهنشاهزادگان عظام و شاهزادگان كرام و وزراء و امراء و مستوفيان و بعضى لشگرنويسان و خدام دربار دولت ، كه زياده از هزار و دويست نفر بودند ، هر دستهيى با البسهى رسميه خود در تالار موزه حاضر و ايستاده بودند . بندگان اقدس همايون ، با آنكه كسالت مزاج داشتند ، با فر فريدون و حشمت جمشيد در بالاى صندلى جلوس فرموده ؛ سينىهاى عيدى را به حضور آوردند كه تمام اين هزار و دويست نفر دسته به دسته به جلو آمده ، هريك از دست مبارك كيسهى عيدى گرفتند . كيسههاى شاهزادگان هم پول زرد داشت و هم پول سفيد . ولى ، كيسهى ساير طبقات منحصر به پول سفيد بود ؛ كه هر كيسهيى موازى سه تومان شاهى سفيد داشت .
شاهزاده جهانسوز ميرزا امير نويان به شرف مخاطبت خاص قرين اختصاص داشتند . در اين مجلس سلام روحى و نظمى ديدم كه در سلامهاى سابق عيد نوروز نديده بودم .
شب يكشنبه ، هفدهم كه اول شب عيد نوروز بود ، به رسم مقرر ، در خيابان باب همايون و جلوى سر در مبارك الماسيه اساس جشن برپا گرديده ، چراغان و آتشبازى مفصل نمودند .
روز يكشنبه ، هفدهم نيز مراسم جشن و تهنيت عيد نوروز در دربار مهيا شده ؛ هنگام ظهر ، امر به انعقاد سلام عام رفت . قبل از تشكيل سلام عام ، سفراى كبار و وزراى مختار دول خارجه ، مقيمين دارالخلافهى تهران ، براى عرض تبريك و تهنيت كه حاجى ميرزا محسن خان مشير الدوله ، وزير خارجه ، نيز رسما شرفاندوز بودند ، به اتفاق ظهير الدوله ، وزير تشريفات و ايشيك آقاسىباشى ، شرفياب حضور مبارك شده ؛ ملنيف پاشا ، سفير كبير دولت عليهى عثمانى ، - كه « دوين » يعنى اقدم سفراء هستند - از جانب هيأت « كر ديپلوماتيك » تهنيت عيد سعيد را به عرض رسانيده ؛ بندگان اعليحضرت اقدس همايون شهريارى ، خلد اللّه ملكه ، جواب مرحمتآميزى نسبت به سفراء عز تقرير دادند و ايشان رخصت مراجعت يافتند ، معاودت نمودند .
پس از آن ، سلام عام در پيشگاه تالار معروف به حوض بلور جنب بريليان كه
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 61
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٦١