بود كه صيد شصت همايون گرديد . بندگان اقدس همايون بعد از شكار ، مراجعت به قصر دوشان تپه كرده ؛ مبلغ و مقدار خطيرى ، نقدا و جنسا ، مقررى و مرسوم و عطيه و انعام به مستحقين خدام ركابى مبذول داشتند . هنگام عصر ، به مقر خلافت عظما و شهر دارالخلافه مراجعت فرمودند .
غلامحسين خان امين خلوت ، وزير مخصوص ، پسر مرحوم ميرزا هاشم خان امين الدوله ، كه سالهاى دراز عرايض وزارتخانهها و عموم مردم را او به حضور شاهنشاه شهيد سعيد برده ، جواب صادر مىكرد و چندى هم باز در دورهى اين سلطنت عظما به تحريرات حضورى و اصدار جواب عرايض مىپرداخت ؛ در اين اوقات كه شغل ايشان به جناب وكيل الملك وزير خلوت واگذار شد ، منصب جليل وزارت دربار اعظم ، كه از وزارتهاى معظمهى مهمه است ، به عهدهى كفايت ايشان مفوض گرديد .
از طرف دولت چهار هزار تومان محل به جهت خرج سفرهى اين مجلس معين شد . روزها وزير دربار اعظم در اين مجلس نشسته ؛ وزراى دولت در اين محفل حاضر مىشدند و به اصلاح كارها مىپرداختند . وجود هر وزيرى كه در اين مجلس ضرورت داشت ، جناب امين خلوت ، وزير دربار اعظم ، رقعه نوشته او را حاضر مىكرد كه در يك مقولهيى سؤال و جواب شود . چند ماهى كه اين مجلس داير بود و هر روز وزراء حاضر مىشدند ، الحق ، كارها خوب مىگذشت و اختلاف حساب حكام و ساير امور مهمه در اين مجلس رفع مىشد . كار از روى قانون مىگذشت : يك مسئله كه طرح مىشد ، وزراء رأى خود را در پاى ورقه مىنوشتند و اظهار مىنمودند كه بايد در اين مسئله اينطور رفتار كرد . آنوقت ، وزير دربار اعظم راپرت مجلس را به خاكپاى مبارك مىفرستاد ؛ به شرف صحه و امضاء شاهانه مىرسيد . آنوقت ، از همان قرار اجراء مىيافت .
شب شنبه ، سيزدهم رجب المرجب كه شب عيد ولادت سراسر سعادت حضرت امام المتقين ، امير المؤمنين على عليه السلام است ، به رسم مقرر ، به امر دولت در ميدان جلوس در شمس العماره و خيابان ناصريه چراغان مفصل و آتشبازى نمودند و تمام شهر دار الخلافه را اهالى آذين بسته ، چراغان كردند . روز عيد ، مجلس سلام عام در پيشگاه تالار جنب بريليان شرف انعقاد يافت . شاهزاده جهانسوز ميرزا امير نويان شرف مخاطبت خاص داشتند . يك صد و ده تير توپ ، به عدد اسم مبارك على ، عليه السلام ، از توپخانهى مباركه شليك كردند .
روز دوشنبه پانزدهم رجب ، بندگان اعليحضرت اقدس شهريارى ، خلد اللّه دولته ، پنج ساعت به غروب مانده ، به عزم ديدن كارخانجات و ملاحظهى انبارهاى ذخاير و مهمات قشونى ، تشريففرماى قورخانه شدند . شاهزادهى معظم ، فرمانفرما سالار لشگر ، وزير جنگ ، و ناصر الملك ، وزير قورخانهى مباركه ، حاضر بودند و مراسم تشريفات را مرعى داشتند . بندگان اقدس همايون بعد از ملاحظهى كارخانجات و انبارها ، به جهت تكميل صنايع ، بعضى دستورالعملهاى كافى دادند ؛ و چهار ساعت به غروب مانده ، از قورخانه به ميدان مشق تشريف بردند . قشون ظفر نمون ، از قرار تفصيل ، در ميدان حاضر بودند ؛ انتظار تشريففرمايى موكب فيروزى كوكب شهريارى را داشتند : -
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 57
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٥٧