در اين دوره به رتبه رسيده باشند ؛ مشاراليه و خاندان ايشان ، از قديم داراى امتيازات دولتى بودهاند . « ورث المفاخر كابرا عن كابر موصوله الاسناد بالاسناد . »
وزارت ابنيه ، كه سابق در جزء ادارهى جناب ميرزا اسماعيل خان امين الملك وزير خزانه - برادر جناب امين السلطان صدراعظم - بود ، پس از عزل صدارت ، به عهدهى كفايت و لياقت ميرزا محمود خان حكيم الملك ، امير تومان ، پيشخدمتباشى سلام ، مفوض گرديد ؛ و دستخط مرحمتآميزى دربارهى او شرف صدور يافت . صحت و سقم مزاج مبارك شاهانه به دست حذاقت ايشان است ؛ جز مشاراليه ، هيچيك از اطباء دولتى ، چه از فرنگى و چه از ايرانى ، در طبابت مزاج مبارك همايونى محل وثوق و اعتماد نيستند و نبض مبارك به دست ايشان است . و واقعا در معالجات دم عيسى و برء الساعهى محمد زكريا دارند . بندگان اقدس همايونى ، روحنا فداه ، طورى به دانش و تدبيرات و رأى ايشان معتقدند ، كه هرچه به عرض رسانند پذيرفته است ؛ و هرچه بخواهند ، مرحمت مىشود . در عقل و دانش ايشان بسى اثرها است . مشاراليه از وزراى بزرگ دولت مىباشند ؛ بلكه ، « صدراعظم تراش » هستند . - بعدها اشارهيى به كارهاى ايشان خواهد شد .
پس از عزل صدارت ، تغييرات در مناصب و مشاغل داده شد ؛ بعضى معزول و برخى منصوب گشتند . تغيير و تبديل هر اداره و هر وزارتخانه ، با شرح اعطاء امتيازات و القاب ، مختصرا بهطور فهرست در آخر وقايع اين سال نوشته مىشود ؛ لكن ، شرح حال و منصب اين چند نفر وزير بزرگ ، كه قائمهى دولت و دعامهى سلطنت هستند و كارهاى عمدهى دولتى به اين وزارتخانهها راجع است ، لازم بود كه در اين صفحات نوشته شود : تا پس از اين به هر وزارتخانهيى كه اشاره مىشود ، مطلب معلوم باشد و خوانندگان از روى علم و بصيرت درك نكات كنند .
خاطر مهرمظاهر مبارك شاهانه كه از تعيين وزراء و ترتيب ادارات ، كه باعث آرايش بلاد و آسايش عباد است ، فراغتى يافت و در كارها سر و سامانى پيدا شد ، روز شنبه بيست و دويم شهر جمادى الآخر ، به عزم تفرج و اقامت دوشنبه از دار الخلافهى تهران تشريففرماى قصر دوشان تپه شده ؛ روز دوشنبه بيست و چهارم ، هنگام عصر ، باز به مركز سلطنت عظما رجعت فرمودند . و نيز ، روز بيست و هشتم اين ماه ، بندگان اقدس ظل اللهى عزيمت شكار فرموده ، تشريففرماى دوشان تپه شدند . در آنروز ، يك قوچ چهارده سالهى ضخيم الجثهى عظيم البنيه ، از مسافت بعيد ، به دست مبارك صيد فرموده ؛ هنگام عصر ، به شهر دارالخلافه مراجعت فرمودند .
روز دوشنبه ، غرهى شهر رجب كه روز تعطيل ادارات دولتى است ، از اول روز ، بندگان اقدس شهريارى ، روحنا فداه ، به عزم تفرج و شكار سوار شده ، به طرف دوشانتپه حركت فرمودند . شكارچيان خبر آوردند كه پلنگى در شكارگاه دوشان تپه پديد آمده است . اعليحضرت اقدس شهريارى ، روحنا فداه ، به محلى كه پلنگ بود تشريف برده ؛ پلنگ از هياهو و ازدحام سواران ، از سوراخى كه پناه بدان برده بود بيرون آمده ، آهنگ فرار نمود . بندگان اقدس همايون ، از سيصد قدم مسافت ، تير تفنگ را به پلنگ رها فرمودند . تير تفنگ پلنگ را از پا درآورد . و اين اولين پلنگى
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 56
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٥٦