حاجى حسين آقا ، چند روزى در حبس ماندند و هفت صد هزار تومان غرامت اين كار را به ديوان دادند تا از حبس رهايى يافتند ؛ و عموم مردم از اين كار بسى مشعوف و خرم شدند . اين پدر و پسر هرقدر به مخبر الدوله ، وزير داخله ، رشوت دادند كه از اين كار درگذرد ، او قبول نكرد و احقاق حق نمود .
و از كارهايى كه مخبر الدوله ، وزير داخله ، اقدام كرد و مردم را از خود راضى ساخت ، يكى آن بود كه : شصت هزار تومان مواجب و مرسوم بعضى اهالى تهران كه به خرج خراسان منظور بود ، بين دو والى خراسان ، كه در وسط سال هزار و سيصد و سيزده معزول و منصوب شده بودند ، حيف و ميل شده بود . والى معزول مىگفت :
« به عهدهى والى منصوب است » ؛ والى منصوب مىگفت : « به عهدهى والى سابق است . » و هردو براى ديوان صرف خرج مىتراشيدند ، كه از دادن وجوه مقررى مردم آسوده شوند . از زمان شاهنشاه شهيد سعيد ، نور اللّه مضجعه ، تا اين عهد ، اين عمل معوق بود .
مخبر الدوله اقدام و تحقيق در اين كار كرده ؛ دانست كه حقوق مردم نزد كدام والى است . به تلگرافات عديده و دادن پول از خزانهى مباركه ، حقوق مردم را نقدا وصول كرده ، به ايشان رسانيد ؛ اسباب مزيد نيكنامى و دعاگويى دولت قاهره را فراهم آورد .
قدرى از آن پول هنوز نزد والى خراسان باقى مانده بود ، كه مخبر الدوله از كار استعفا كرده ؛ مابقى را جناب ميرزا على خان امين الدوله ، كه بعد به وزارت عظما و صدارت كبرا رسيد ، به حيطهى وصول و ايصال رسانيد .
خلاصه ، بعد از عزل ميرزا على اصغر خان امين السلطان از صدارت ايران ، جناب مخبر الدوله وزارت داخله يافت و وزارت جنگ و سپهسالارى كل قشون ايران با شاهزاده فرمانفرما شد ؛ و برحسب استدعاى ايشان ، وزارت لشگر به ميرزا نصر اللّه خان مشير الملك ، معاون و مدير و رئيس وزارت امور خارجه ، تفويض شد و او از خدمت و رياست در وزارت خارجه معاف گشت ؛ و مشير الدوله - به شرحى كه گذشت - به وزارت خارجه نايل شد ؛ و وزارت عدليه و تجارت كه با مشير الدوله بود ، به نواب عباس ميرزاى ملكآرا ، عم اكرم سلطنت عظما ، مفوض گرديد . و جناب ميرزا عبد الوهاب خان نظام الملك ، نوادهى مرحوم ميرزا آقا خان صدراعظم نورى ، را از خدمت وزارت لشگر معاف داشته ، بر رتبهاش افزودند و به منصب بزرگ و وزارت جليلهى ماليه و رئيس دفتر استيفا سرافرازش داشتند . و او در وزارت ماليهى خود بسى بزرگىها كرد و حشمتها به خرج داد . چون ، وزير داخله از كارهاى دفترى بىاطلاع بود ، نهايت تسلط و اقتدار و تقرب و احتشام براى نظام الملك حاصل گشت . در واقع ، ايشان در وزارت ماليه ، گاهى كارهاى صدارت مىكردند ؛ و چون با شاهزاده فرمانفرما سر و سرى داشتند ، وزارت ايشان رونقى تمام داشت .
آقا ميرزا حسين وزير دفتر و رئيس استيفا ، فرزند مرحوم ميرزا هدايت وزير دفتر ، كه به ارادت صدراعظم معزول دم و به قوت ايشان قدم مىزد ، از رياست دفتر كنارهجو شده ، در خانهى خود ، در كمال متانت ، نشست ؛ و به هيچوجه ، به دربخانهى فرمانفرما و وزير داخله و صدارت بعد نرفت كه تملق كند و از براى خود شغلى بخواهد .
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 53
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٥٣