يك فرسنگ ، كه دو طرف آن خيابان داراى نهر و مشجر و سايهگستر به درخت اقاقيا و گلهاى رنگارنگ است . اين خيابان منتهى به قصر فيروزه مىشود ، كه آنجا هم از باغها و قصور عاليهى خاصهى سلطنت ساخته شده است ؛ بنايى است رفيع و باغى است بديع . حوضخانهى ظريف منيعى دارد . در آنجا كاشىهاى بسيار خوب به ديوارهاى رواقها نصب شده است ؛ و اين قصر و عمارت باشكوه ، در وسط يك جنگل مصنوعى ساخته شده است . اين قصر فيروزه ، داراى قناتى است كه دو سنگ آب دارد . و در سر راه شكارگاه جاجرود است ، كه جاجرود در چهار فرسنگى تهران واقع شده و از شكارگاههاى بسيار ممتاز تهران است ، كه در زمستان احدى از آنجا بىنصيب برنمىگردد و دستهدسته شكار حاضر و موجود است . مرغهاى صحرايى بسيار خوب كه در جاهاى ديگر كمتر ديده شده است ، در حوالى قصر فيروزه و قنات آن مىآيند و به الحان خوش ترنمات دلكش دارند .
روز پنجشنبه ، هفتم ربيع الثانى بندگان اعليحضرت اقدس شهريارى ، روحنا فداه ، محض تكريم و اعزاز جناب مستطاب اشرف امجد اكرم صدراعظم ، هنگام عصر ، از سلطنت آباد سوار شده ، تشريففرماى قيطريه شدند ؛ كه آنجا باغ و منزل مخصوص ييلاقى صدارت عظما است . از سلطنت آباد تا قيطريه ، يك ميل راه است . و آنجا از ييلاقات خوب بلوك شميران ؛ بلكه ، از متنزهات ايران است . بسيار باصفا و خوش آب و هوا است . جناب مستطاب اشرف امجد صدراعظم مراسم پذيرايى و تشريفات ورود مسعود همايون و لوازم خوش و انبساط خاطر اقدس مبارك را از هر جهت فراهم كردند ؛ چنان كه ، در آن يك دو سه ساعت بر وجود مبارك شاهانه بسيار خوش گذشت و نهايت مرحمت زبانى و اظهار رضامندى را دربارهى صدارت عظما مبذول داشته ؛ بعد از صرف عصرانه و چاى ، نزديك به غروب ، به سلطنت آباد مراجعت فرمودند .
اين اوقات ، هواى ييلاقات شميران سرد شده و ايام گرما منقضى گشته است .
لهذا ، موكب مسعود مبارك بندگان اعليحضرت ظل اللهى از ييلاق سلطنت آباد ، روز نهم ربيع الثانى ، حركت فرموده ، تشريف فرماى باغ و عمارات دلكش عشرت آباد شدند ؛ كه نزديك و بيرون شهر تهران و در پشت دروازه شميران است كه چند روزى هم در آنجا اقامت فرموده ، بعد از آن به كلى وارد دارالخلافهى تهران شده ، در سراى سلطنت نزول اجلال فرمايند . عشرت آباد از بناهاى بسيار خوب و از عمارات با امتياز دور تهران است . اين اوقات ، باغ عشرت آباد از حيث هوا و صفا بهترين جاها است .
جناب ميرزا فضل اللّه خان وكيل الملك ، كه از وزراء عظام و از اعضاء فخام دار الشوراى كبرا و از چاكران خاص همايون اعلا و روزگارى است كه از روى دانش و لياقت به خدمات جليلهى آستان مبارك سلطنت اشتغال داشته ، اين ايام بر حسب امر قدر قدر همايونى از آذربايجان به دارالخلافه و دربار همايون آمده ، به توسط صدارت عظما در عشرت آباد شرفياب خاكپاى همايون گرديده ؛ مورد مرحمت و التفات خسروانى آمد . تعيين مناصب و شغل و عمل ايشان در چند ورق بعد مفصلا نگارش خواهد يافت .
در اين ايام كه بندگان اقدس شهريارى ، روحنا فداه ، در عشرت آباد تشريف دارند ،
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 40
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٤٠