و درستى و بزرگزادگى و شأن و شرف اين سردار بزرگ تمكين داشتند .
سردار اكرم پدر بر پدر از امراء بزرگ اين دولت بوده و به بزرگى جد اعلاى او مثلى هنوز در ايران مشهور است كه همهكس مىداند . خود ايشان از بس در كار نظامى و امور عسكريه بودهاند ، كسى احتمال فضل و سواد به ايشان نمىدهد و نزد عموم مردم معروف به فضل نيستند ؛ لكن ، اين بنده اطلاع دارد كه در عربيت اطلاعى كامل دارند و تواريخ عربيه را مثل « تاريخ ابن اثير » و غيره خوانده ، درك مطلب مىكنند - از مردمان درست و قابل اين زمانهاند . در عهد سلطنت شاهنشاه شهيد سعيد ، كه وزارت جنگ با نواب و الا نايب السلطنه اميركبير بود ، هيچوقت نتوانستند كه دربارهى اين سردار و هفت فوج سپردهى به او مداخله و كارشكنى كنند و نتوانستند افواج را از او بگيرند ؛ از آنكه ، اين سردار بزرگ در كار فوج اخلاف و خطايى نكرده ، نزد سلطان زمان و اهل ايران به درستى معروف بود و چم و خمى كه ساير سردارها با تقلبات مكنونه در خدمت وزير جنگ سابق داشتند ، مشاراليه اقدام به آن كارها نمىكرد . و خلاصه ، جناب سردار اكرم از ابتداى اين سلطنت بىزوال ، به رياست قشون و مداخله در امور نظامى ايران مسلط و استوار بود . جناب مستطاب اشرف امجد صدراعظم هم در كار او تقويت مىنمود و خدماتش را در حضور همايونى به معرض شهود آورد ؛ لازم شد كه رسما از طرف دولت جناب سردار اكرم به رياست كل قشون ايران منصوب و برقرار باشد كه جميع ادارات قشونى ، از توپخانه و قورخانه و مخزن تداركات عسكريه و غيره ، در جزء عمل ايشان باشد . لهذا ، با صوابديد صدارت عظما ، به رياست كليهى قشون و لقب سردارى كل ، از نظام و غير نظام و پياده و سواره و قورخانهى مباركه و غيره ، منصوب و برقرار شدند . و روز چهارشنبه ، . . . « 4 » شهر صفر المظفر ، در ديوانخانهى عسكريه و اتاق نظام ، مجلسى مشتمل بر شاهزادگان عظام و وزراى فخام و تمام سرداران و امراء نظام و صاحبان مناصب عسكريه منعقد گرديد . جناب مستطاب اشرف امجد صدراعظم از شمران به مجلس تشريف آورده ، نطقى مفصل مبنى بر ابلاغ اوامر ملوكانه به اهالى نظام نمودند و دستخط مبارك همايونى نيز از قرار شرح ذيل در مجلس عسكريه قرائت شد : -
« جناب اشرف صدراعظم ! چون حسن اداره و نظم قشون ظفر نمون دولت ابد مقرون از امور معظمه و تكاليف مهمه ، و ركن ركين ملت و دولت ، و در حقيقت از تكاليف مخصوصهى سلطنت است ، و على العجالة زايد الوصف از حدود انتظام خارج گرديده و بلكه به مقام انفصام رسيده است ؛ عزم ما بر اين جزم شد كه خودمان به نفس نفيس توجه كامل در اين ركن عمده شامل فرموده ، براى ابلاغ اوامر قضا مظاهر همايونى به عموم قشون و اجراء احكام قدر نظام در امر قشون و نظام ، و ايفاى مقتضيات آحاد و افراد قشون ظفر فرجام ، شخصى مجرب و مهذب و در فنون علوم نظامى كامل و معروف بين الاقران و الاماثل را منتخب فرمائيم كه مقاصد و نيات ما را در انتظام عمل قشون كاملا اجرا داشته و فى الحقيقة آنطورى كه سزاوار است همت فدويانه در اين خدمت گماشته و خاطر ما را آسوده دارد ؛ لهذا ،
هامش
( 4 ) - كذا ؛ يك كلمه بياض است .