نزول اجلال به تهران و مجلس سلام خاص
از چند روز قبل ، از اردوى همايونى به موجب تلگراف اعلام شده بود كه : روز دوشنبه بيست و ششم ذى الحجة الحرام ، موكب گردون احتشام به شهر دار الخلافهى تهران نزول اجلال خواهند فرمود ؛ لهذا ، از جانب صدارت عظما تهيهى تشريفات ديده شد . مقرر شد كه عموم طبقات نظام با لباس رسمى در راه موكب همايونى حاضر باشند ؛ و در قريهى يافتآباد ، دو فرسنگى تهران ، از جانب صدارت عظما براى اقامت يكشبه آنجا تشريفات كامل فراهم شده بود . ولى ، بندگان اقدس همايون شهريارى ، روحنا فداه ، مكنون خاطر مباركشان اين بود كه قبل از جلوس و ترتيب تكاليف رسميهى سلطنتى ، در لباس سياه و هيأت سوگوارى به مقر خلافت عظما نزول فرموده ؛ ولدى الورود ، رعايت ادب و احترام شاهنشاه شهيد سعيد ، انار اللّه برهانه ، را منظور كرده ، با هيأت عزادارى به سر مرقد شريف آن شاه گردونجاه تشريف ببرند ، و بعد از آن به رسوم سلطنت و قواعد دولتى پردازند . لهذا ، بدون اينكه بر عزيمت راسخهى خسروانه احدى جز حضرت صدارت عظما را مطلع فرمايند ، روز يكشنبه بيست و پنجم ذى الحجه كه ساعتى سعد و ميمون بود ، بى خبر به شهر دار الخلافه ورود فرموده ؛ در حالتى كه جماعتى از ملتزمين ركاب و همراهان اردوى همايونى هم از منزل كرج از اين عزيمت بى خبر بوده بودند و از دنبال پس از چند ساعتى وارد شهر شدند .
از وجوه و اعيان كسانى كه در ورود به شهر شرف التزام ركاب مبارك را داشتند :
نواب مستطاب و الا شاهزاده سلطان عبد المجيد ميرزاى عين الدوله امير آخور كه رياست اردوى همايونى را داشت ، با امير بهادر جنگ كشيكچىباشى و سواران جمعى او و چند تن از خواص پيشخدمتان همايونى بودند كه چون پروانه بر گرد شمع حلقه زده ، به دار الخلافه نزول اجلال نمودند .
كالسكهى مخصوص شهنشاه شهيد مبرور ، البسه اللّه حلل النور ، را كه از تهران مستقبلين دولتى در جزو ساير تشريفات تا قزوين برده بودند ، بندگان اعليحضرت اقدس همايونى روحنا فداه محض احترام شاه سوار آن نشده ؛ آن كالسكهى زرنگار را خالى در پيشاپيش كالسكهى مخصوص سلطانى كه سوار آن بودند مىكشيدند ؛ و به اين هيأت از دروازهى دولت وارد دار الخلافه شدند .
از دو سه ساعت پيش از ورود موكب همايونى ، شاهزادگان محترم در عمارت سلطنتى حاضر شده و سوارهى قزاق جمعى « پركونك » روسى كه نوكر ايران است به جلو فرستاده شد . نزديك دروازه ، اين سواران قزاق در ركاب مبارك پيوستند .
« پركونك » جلوى كالسكه آمده شمشير بيرون آورده ، سلام نظامى داد و به زبان پارسى اظهار جاننثارى كرد ؛ شرط فدويت بهجا آورد . بندگان اعليحضرت اقدس همايونى روحنا فداه به او اظهار التفات فرموده ، از خدمات او اظهار رضامندى كردند . سوار قزاق كه منظمتر و خدمتگزارتر از جميع سواران است ، در پشتسر كالسكهى همايونى درآمده ، با شكوهى هرچه تمامتر ساحت تهران را از فر شاهنشاهى آيت جلال و جبروت