بندگان اقدس همايون با اردوى معلى از هشتم ربيع الاول اين سال تا روز سيم ربيع الثانى ، در صفحات لار و يورتهاى آن چمنزار تشريف داشتند . روز شنبه ، چهارم ربيع الثانى ، از ييلاقات لار مراجعت فرموده ، به قصر صاحبقرانيهى شمران تشريف آوردند ؛ و غالب ايام ، به فيصل امور سلطنتى و انجاح حوايج رعايا مىپرداختند .
در اين ايام ، به اقتضاى مصالح امور دولتى ، به تصويب صدارت عظما ، ارادهى عليهى شاهانه تعلق يافت كه تغيير و تبديلى در وزارت و ادارات جليهى دولتى راه يابد ؛ و لفظ « وزارت جنگ » به لفظ « سپهسالارى » تبديل شود . صورت آن تغييرها از اين قرار است : -
وزارت جليلهى عسكريه و ادارهى حربيهى ايران ، به عهدهى نواب و الا شاهزاده وجيه اللّه ميرزاى امير خان سردار معظم است كه وزير جنگ مىباشد . در اين ايام ، محض ترفيع جاه و مزيد اقتدار او در كار قشون ، مشار اليه را به لقب « سپهسالار » ملقب و مفتخر داشتند ، و به صدور اين دستخط مبارك به مراحم شاهانه مستظهرش ساختند .
صورت دستخط از قرار ذيل است : -
« جناب اشرف صدراعظم ! از آنجا كه همواره خاطر مرحمت اثر ما به انتظام لشكر و كشور مصروف ، و همت مخصوص ما به حسن ترتيب امور قشون ظفرنمون معطوف ؛ و فى الحقيقه ، ركن ركين و بنيان متين انتظام مهام دولت در تشئيد مبانى نظم كليهى قشون نظامى و غير نظامى است ، و حصول اين منظور ميمنت ظهور ، به تكميل اقتدار و اختيار وزارت جنگ در تمام اقسام قشون منوط است ، كه شخص وزير جنگ در حضرت سپهر به سلطنت همايون ما - من جميع الجهات - مسئول باشد ؛ لهذا ، به موجب صدور اين دستخط ، كل ادارات قشونى را ، از توپخانه و قورخانه و مخزن و ذخيره و افواج و سوارنظام و غير نظام و اصطبل توپخانه و غيره ، به حوزهى اقتدار و اختيار امير خان سردار معظم وزير جنگ مرحمت و مفوض و موكول و او را در كل امور قشونى مسئول ، و مخصوصا توپخانه و اصطبل توپخانه را ، كه از اركان عمدهى قشون است و اين اوقات كمال بىنظمى را حاصل كرده است ، ابواب جمع شخص او فرموده و به اعطاى لقب سپهسالارى ، بر اقتدار و افتخار او افزوديم ؛ كه من بعد ، خود را در تمام مهام راجعه به افواج و توپخانه و قورخانه و ذخيره و مخزن و سوار و غيره مسئول ، بداند و آنطورى كه سزاوار است ، به شكرانهى اين مرحمت مدارج غيرت و فدويت و صداقت و دولتخواهى خود را در اجراى تكاليف وزارت جنگ و نظم توپخانه و كل قشون به منصهى ظهور برساند . آن جناب اشرف نيز اين اوامر را به عموم وزراى عظام دولت ابد ارتسام و تمام صاحبمنصبان و رؤساى نظام و غير نظام ابلاغ ، و هرگونه تقويت و مساعدت را در اجراى اين منظور مرعى داشته ، او را در اين خدمت عمدهى مرجوعه كما يليق مقتدر نمايد .
شهر ربيع الثانى ، تنگوزئيل 1317 . »
جناب ميرزا اسد اللّه خان ناظم الدوله ، سفير كبير سابق اسلامبول ، كه برادر بزرگتر جناب وكيل الملك وزير خلوت است و به فنون سياسى و قواعد ديپلوماسى معروف و موصوف است ، پس از استعفاى از حكومت دار الخلافهى تهران ، رياست مجلس محترم دار الشوراى كبرا به عهدهى ايشان واگذار گرديد . و سواد دستخط مبارك شاهانه كه در اين
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 385
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٣٨٥