تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 362

مساهمون:

ص٣٦٢
و ممتاز داشته ؛ ما نيز به شكرانه‌ى اين موهبت عظما و سپاس حقوق اين عطيت كبرا ، بر ذات اقدس و شخص مقدس خود لازم شمرديم كه هريك از چاكران وافى و خدمتگزاران كافى را به نيل مراحم و بذل مكارم ملوكانه اميدوار و سرافراز نمائيم . از آن جمله : جناب ميرزا غلامحسين خان اديب ، مستوفى اول ديوان همايون اعلا ، است كه حاوى هر نوع فضايل و كمالات بوده ، در هر خدمت و مأموريتى كه داشته ، قلما و قدما ، طريق صداقت پيموده است . علاوه بر خدمت انشاء و رسايل دولتى ، همواره در ترجمه‌ى تواريخ عربيه و ضبط و ربط مآثر سلطنتى و شرح ترقيات دولتى ، قيام دارد . خاصه ، در اين وقت كه به تأليف كتاب مستطاب جلوس مظفرى و ترجمه‌ى اعلام الناس خدمتى كرده و آثارى نهاده است . لهذا ، در ازاء اين خدمت ، به تصويب جناب مستطاب ، قواما للعز و الاقبال ، نظاما للشوكته و الاجلال ، اجل اشرف اكرم صدراعظم ، از هذه السنه‌ى ايت‌ئيل او را به لقب نبيل افضل الملكى ، سرافراز و به صدور اين فرمان قضا جريان قرين اعزازش فرموديم ؛ كه در كمال دلگرمى به مراحم كامله‌ى خسروانه و عواطف شامله‌ى ملوكانه ، زايدا على ماسبق ، اميدوار باشد و همه ساله شرح وقايع اين عهد همايون را با اتفاقات عمده‌ى اين سلطنت روزافزون مدون ساخته ، ضميمه‌ى ساير مجلدات اعلام الناس نموده ، در هر سال يك كتاب به حضور اعلا تقديم نمايد ؛ و در اين خدمت ، بين الاماثل و الاقران خود را مفتخر و سرافراز داند . مقرر آنكه : جنابان مستوفيان عظام و كتاب سعادت فرجام ، شرح فرمان مطاع مبارك را ثبت و ضبط نموده ، در عهده شناسند . فى شهر جمادى الاخر 1316 . » اين فرمان به صحه‌ى مبارك شاهى رسيد ، كه در آخر سطر او « صحيح است » مرقوم مىفرمودند ؛ و بعد ، فرمان را به مهر مبارك سلطنتى ، كه چهارگوش است ، موشح ساختند . و سجع مهر شاهانه به خط ميرزا محمد تقى حكاك‌باشى ، پسر مرحوم ميرزا عبد الرحيم حكاك‌باشى ، است ؛ كه به روى بلور سبزى مسطح تاجدار كنده بودند « الملك للّه » ؛ در بالاى مهر حكاكى و اين شعر نقارى شده است :
« گرفت خاتم شاهى مظفر الدين شاه * دميد كوكب فتح و ظفر بعون اللّه »
وقتى كه سلطنت به اين وجود مبارك رسيد ، چند تن از شعراء نامى سجع مهرها ساختند و به حضور بندگان حضرت مستطاب اجل اشرف امجد اكرم ، آقا ميرزا على اصغر خان امين السلطان ، صدراعظم ، فرستادند ؛ تا هر كدام را بپسندند ، بفرمايد تا نقش نگين كنند . ايشان اين بيت ميرزا محمد محيط شاعر قمى را ، كه از غزل‌سرايان خوب تهران بود و با من غالبا حشر و نشر داشت ، و در فن غزل بر جميع شعراى اين زمان ، مانند شاطر عباس معاصر خود ، رجحان يافته بود ، پسنديد ؛ و بفرمود تا آن را نقش نگين كردند . و صد تومان نقدا صله‌ى اين يك بيت را به ميرزا محمد محيط دادند . و اين مهر مخصوص فرامين مواجب و القاب و امتياز اهالى داخله شد . هشت عدد مهر ديگر كوچكتر و ظريفتر براى پاى بروات مواجب و ملفوفه‌ى فرمان‌ها و دستخطها ساختند ، كه بعضى از آن‌ها شير و خورشيد علاوه بر اسم مبارك منقور شده بود ، و بعضى فقط مظفر الدين شاه قاجار بود ؛ كه در بغل هميشه همراه داشتند و به دستخطها موشح مىساختند . محض اينكه ترتيب حاليه براى آيندگان معلوم باشد ، نوشتن اين چند سطر لازم است . جناب مستطاب آقا ميرزا محمد حسين فروغى ، ذكاء الملك ، رئيس سابق دار الترجمه‌ى