از جانب سنى الجوانب به آنها ابلاغ شد .
و همچنين از طرف شخص سلاطين و امپراطوران عظيم الشأن و رؤساى ملل و از جانب هيأت دول متحابه نيز ، على الرسم ، مأمورين مخصوص محترم به سفارتخانههاى دولت ايران كه در دربار دول مزبوره هستند رفته ؛ سفرا و وزراى خارجهى دولت عليه را تعزيت و تهنيت گفته ؛ و سفراى معزى اليهم به واسطهى تلگراف به دربار همايون دار الخلافهى تهران اطلاع داده بودند . از جانب صدارت عظما به كارگزاران دولت عليه [ و ] سفراى دولت عليه مأموريت داده شد كه به دربار دول مزبوره و حضور سلاطين و تاجداران معظم رفته ، اظهار امتنان و مراتب يك جهتى و خصوصيت فيما بين دولتين را تبليغ و تجديد نمايند .
و نيز در اين روز [ كه ] دوشنبه هيجدهم است ، از جانب رعاياى دولت عليه كه در ممالك خارجه متوقف هستند ، عموما به اقتضاء عبوديت فطرى و جبلت شاهپرستى ، عرايض تلگرافى مبنى بر تأسف و تعزيت و تبريك و تهنيت به حضور همايون شاهنشاهى رسيده ، و از طرف قرين اشرف ملوكانه هم جوابهاى مرحمتآميز به آنها ابلاغ شد .
ترجمهى تلگرام ميرزا حسن خان محتشم السلطنه جنرال فونسول ايران مقيم هندوستان به حضور جناب مستطاب اشرف امجد اكرم صدراعظم
« يك هيأت وكلا از طرف تمام مسلمانان اهل سنت و جماعت هندوستان ، امروز به قونسولخانه آمده از من خواهش كردند كه به خاكپاى مبارك بندگان اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى ، مظفر الدين شاه ، مراتب تأسف و تحسر ايشان را از رحلت حزنانگيز شاهنشاه شهيد تلگرافا معروض داشته ؛ و نيز اظهار نمايد كه محض اداى مراسم تعزيت و احترام روح آن اعليحضرت ، فردا عموم مسلمانان اهل سنت و جماعت دست از كار كشيده ، تعطيل خواهند نمود . حسن »
جواب جناب مستطاب اشرف امجد صدراعظم به محتشم السلطنه جنرال قونسول ايران « اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى ، كمال خشنودى را از اظهار تأسف و تعزيت عامهى مسلمين اهل سنت و جماعت هندوستان ، از بابت فوت ملالتانگيز پدر بزرگوار خودشان حاصل فرمودند . شما مأموريد كه ايشان را به واسطهى وكلاى خودشان از بابت تأثرات و احساسات برادرانهيى كه نسبت به ايران در اين مصيبت عظماى فوت چنان پادشاه عظيم الجاه رئوف مهربانى اظهار نموده و در اين عزاى ملى ما شراكت كردهاند ، اظهار امتنان نمائيد . صدراعظم »
ترجمهى تلگرام محتشم السلطنه جنرال قونسول دولت عليهى ايران مقيم بمبئى به خاكپاى همايون « به پايهى سرير مهر سير بندگان اعليحضرت اقدس همايون شاهنشاهى ! »
« حاجىجان محمدست و حاجى سليمان لاددا و ساير مسلمين طايفهى « كاچى » و « ميمن » بمبئى ، تعزيت خاشعانهى خود را به خاكپاى مبارك معروض مىدارند ؛ براى استدامت سلطنت مقدس اعليحضرت همايونى پيوسته دعا مىكنند . حسن »
تلگرام اميرزاده فتحعلى ميرزا نوادهى مرحوم بهمن ميرزا به موقع صدارت عظما از شوشه
« حضور حضرت اشرف امجد صدراعظم ! مسلمانان قراباغ از قضيهيى كه براى
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 14
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص١٤