به وجود مبارك شاهانه بسيار خوش گذشت .
روز پنجشنبه ، پانزدهم شعبان ، كه روز ميلاد حضرت خاتم الاوصياء امام العصر و صاحب الامر ، عليه السلام ، است ، بندگان اقدس همايون محض انعقاد مجلس سلام ، از دوشان تپه به تهران تشريف آورده ، در عمارات دولتى جلوس فرمودند . طبقات و اصحاب دواير دولتى و خدام و غيرهم ، به ترتيبى كه در ساير اعياد نگاشتهايم ، به حضور همايونى مشرف شده ؛ مراسم جشن و سلام و شليك و خطبه و خواندن قصيده و غيرها ، فراهم آمد . بعد از بهم خوردن مجلس سلام ، باز بندگان اقدس همايون ، هنگام عصر ، با موكب مسعودى از شهر به قصر دوشان تپه رجعت فرمودند . و عصر روز شنبه ، هفدهم شعبان ، از دوشانتپه به شهر دار الخلافه و مقر سلطنت عظما معاودت كردند ، و روزها به مهمات امور لشكرى و كشورى پرداختند .
در ماه شعبان ، كه مقارن روز جشن نامگذارى امپراطور كل ممالك روسيه و از اعياد شريفهى آن دولت است ، بندگان اقدس همايون تلگراف تهنيتى به جهت امپراطور روسيه اخبار كردند ، كه ترجمهى آن از قرار ذيل است : -
« در موقع عيد اسم اعليحضرت امپراطورى ، خوشوقتم از اينكه مراتب تهنيتهاى صميمى خود را با ادعيهى قلبيه كه همواره براى ازدياد سعادت آن اعليحضرت و اقبال ممالك ايشان مىنمايم ، تجديد كنم . مظفر الدين . »
ترجمهى جواب امپراطور به حضور بندگان شاهنشاهى از قرار ذيل است : -
« از جهت تهنيتهايى كه اعليحضرت شهريارى اظهار و ابلاغ فرموده بودند ، اعلا درجه امتنان حاصل شد . نيكلا . »
چون مشق قشون ظفر نمون در ماه رمضان المبارك ، به جهت روزه داشتن ، موقوف مىشود ؛ لهذا ، روز سهشنبه ، بيست و هفتم شعبان ، نواب و الا شاهزاده وجيه اللّه ميرزاى سردار معظم ، وزير جنگ ، برحسب امر خسروانى قشون حاضرهى ساخلوى تهران را ، از افواج قاهره و سوارهى منصوره و توپخانهى مباركه ، در ميدان مشق حاضر و طرز كاركنى ترتيب مشق را به سران سپاه داده ؛ بندگان اقدس اعلا روز مزبور ، تشريف فرماى ميدان مشق شدند . جناب مستطاب صدراعظم و جمعى از وزراء و امراء و خدام و صاحبان مناصب عسكريه ، ملتزم ركاب بوده ، در ميدان مشق حاضر شدند . بندگان اقدس همايون ، به رسم سلاطين اروپ ، غالبا فرمان مشق را خودشان به افواج مىدادند ؛ و قشون به ترتيب منظم ، فوج به فوج و دسته به دسته ، مشق كامل كردند . و وزير جنگ مورد تحسين خسروانى شد و وقت ظهر ، اين مشق به اتمام رسيد و بندگان اقدس همايون به سراى سلطنت تشريف بردند .
روز جمعه ، سلخ شعبان بندگان اقدس همايون شاهنشاهى ، برحسب استدعاى مخصوص جناب مستطاب اشرف امجد صدراعظم ، تشريف فرماى پارك و منزل ايشان شدند . تمام شاهنشاهزادگان و شاهزادگان عظام و وزراء فخام و وجوه چاكران دربار و امراء نامدار ، برحسب دعوتنامهى صدارت عظما ، از صبح التزام حضور همايون را داشتند . بعضى از محترمين را هم در پارك ديدم ، كه دعوتنامهى مخصوصى نداشتند ؛
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 266
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٢٦٦