آقا ميرزا ابو القاسم فاضل گيلانى ، كه از علماء آن ولايت هستند ، اين اوقات كه به تهران آمدهاند ، در صاحبقرانيه شرف اندوز حضور همايون گرديده ؛ يك ثوب عباى ترمه دربارهى ايشان اعطاء گرديد .
از براى آقا اسد اللّه ، امام جمعه دار الدولهى كرمانشهان ، يك قبضه عصاى مرصع و فرمان آن فرستاده شد .
در پايان سفر ييلاق ، يك قبضه قمهى مرصع از جواهر خانهى خاصه به حسين پاشاخان امير بهادر جنگ ، كشيكچى ، مرحمت شد . و نيز به محمد پاشاخان قوللر آقاسىباشى و يوزباشيان كشيك خانهى مباركه ، شبانروز مواظب خدمت بودند ، خلاع مهر شعاع خسروانى مبذول گرديد .
در اوايل جمادى الاخر اين سال ، بندگان اقدس همايون يك عدد انفيهدان مرصع و مصور به تمثارل همايون به دست مبارك به جناب مستطاب امين الدوله ، وزير اعظم ، مرحمت فرمودند .
آصف السلطنه ، امير تومان ، به طورى كه در چند ورق قبل شرح صاحبجمعى كل دواب ديوانى ايشان نوشته شد ، در وقت رجوع اين منصب به سردوشى الماس از درجهى دويم نايل و سرافراز شدند .
ميرزا سلمان بيان السلطنه ، مستوفى اول ، وزير سابق خراسان ، كه از چاكران خاص دربار اعظم است ، در اين اوقات به استدعاى شاهزاده نير الدوله ، حكمران تهران ، كه حكومت نيشابور هم ضميمهى ادارهى ايشان است ، از تهران به حكومت نيشابور منصوب و روانه شدند ؛ و به يك ثوب جبههى ترمهى كشميرى شمسهى مرصع مخلع گرديدند .
شاهزاده نير الدوله فرزند خود فتح السلطنه را كه از جانب پدر حكومت نيشابور داشت ، براى معاونت كارهاى خود به تهران احضار كرد . و الحق ، مثل ميرزا سلمان بيان السلطنه را براى نيشابور و بالاتر از آنجا انتخاب كردن ، مورد بسى تمجيد است . اين مرد به مزاياى عقل و كاردانى و درستكارى و راستقلمى و بىطمعى آراسته است . همينقدر آيندگان بدانند كه : در اين دوره ، چهار پنج نفر كه حقيقتا به درستى و صحت معروف هستند و محل اطمينان جميع اهالى ايران شدهاند ، ميرزا سلمان بيان السلطنه يكى از اين چهار يا پنج نفر هستند كه وجودشان مثل اكسير اعظم است . سياق و انشاء را به درجهى كامل مىدانند . هرصفحه از صفحات تحريرات ايشان ، قطعهيى از قطعات خلدبرين است ؛ و هرفردى كه در سياق مىنگارند ، مصداق « روضة من رياض الجنة » واقع شده است .
محض اظهار مرحمت و يادآورى به شاهزاده عميد الدوله ، حكمران سمنان و دامغان ، يك قطعه عكس تمثال همايونى ، كه زير آن به دستخط مبارك مرقوم و موشح شده ، به صحابت محمد صادق خان فراش خلوت ، از طرف قرين الشرف همايون ارسال سمنان گرديد . از طرف شاهزادهى حكمران استقبال و رسم تشريفات بهعمل آمد .
روز چهارشنبه چهاردهم جمادى الاولى كه روز عيد ميلاد سعادت بنياد بندگان اقدس همايون بود ، در موقع سلام ، يك قبضه شمشير مرصع به شاهزاده امير خان سردار معظم ، وزير جنگ ، كه در جلوى اهل نظام ايستاده بودند مرحمت شد ؛ آويزهى گردن
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 193
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص١٩٣