است ، نوشتهايم ؛ ديگر به تكرار حاجت نباشد ، كه تكرار قافيه در دو بيت جايز نيست .
بنا به تصويب جناب مستطاب امين الدوله ، وزير اعظم ، و استدعاى ميرزا سيد مصطفاى صدر الملك ، مستوفى وظايف و اوقاف ، منصب استيفاى وظايف و اوقاف با تمام مرسومات و حقوق ديوانى صدر الملك به عهدهى ميرزا محمود خان عماد السلطان ، فرزند اليق و كافى صدر الملك ، واگذار و برقرار گرديد .
استيفاء و محاسبهى ايالت اصفهان از حاجى ميرزا محمد مستوفى گرگانى ، كه در دفتر استيفاء شيخ المشايخ و در نهايت احترام و از اهل سواد و خبر و حديث و تاريخ است ، - پسر مرحوم حاجى ميرزا نصر اللّه مستوفى ، كه سررشتهدارى كل دفتر و ضبط اسناد و محاسبهى چند ولايات ، تا اواخر دورهى ناصرى به عهدهى ايشان بود - برحسب تقدير گرفته شد ، و به ميرزا نعمت اللّه خان مدير السلطنه ، نايب وزارت ماليه - فرزند جناب نظام الملك ، وزير ماليه - واگذار گرديد . حاجى ميرزا محمد مستوفى از جناب مستطاب امين الدوله ، وزير اعظم ، پرسيد : « من چه تقصير كردهام كه شغل مرا از خاندانم بيرون بردند ؟ » جواب دادند : « بيكارى مدير السلطنه باعث تقصير شما شده است ! »
خلاصه ، حاجى ميرزا محمد مستوفى ، در ميان مستوفيان ، رتبهى شامخه و درجهى قصورى دارد ؛ بيكار هم كه باشند ، در دفتر اول شخص و اول محترم هستند .
در ماه ربيع الآخر اين سال ، وزارت خزانهى مباركه از نصر السلطنه ، پسر ساعد - الدوله تنكابنى ، منتزع شده ؛ به امر دولت ، اين وزارت بزرگ بر عهدهى جناب ميرزا احمد خان مشير السلطنه ، كه چندى است از ايالت گيلان براى خدمات بزرگ به تهران احضار شده ، و از كفايت چاكران دولتى و از اعاظم وزراء دربارى هستند ، واگذار گرديد .
الحق ، وزير قابل باكفايت خيرخواه دولت و ملت است . همهوقت ميل دارند كه از خزانهى دولتى زودبهزود حقوق و مرسوم اهالى داده شود ، كه عموم چاكران و دعاگويان شاكر و آسوده باشند و اضطرار نيابند . از رعايت كردن و ملاحظه داشتن دربارهى سادات و اهل علم و فضل و هنر مضايقتى ندارند ؛ و قابل و لايق رتبههاى عاليتر هستند كه خود را مستعد هر خيال بزرگى ساختهاند . در حضور بندگان اقدس شاهانه ، نهايت محرميت و حرمت و اختصاص را دارند . هرگونه عرضى داشته باشند ، در كمال قدرت معروض مىدارند . از جميع نوكران شخصى بندگان اقدس همايون ، قديمتر و پيشقدمتر و با معنىتر هستند . ايشان در دورهى ناصرى ، كه بدوا در ولايتعهد بندگان اقدس همايون ، رياست انشاء خاصه در آذربايجان به عهدهى ايشان بود ، سى كفايتها به ظهور رسانيدند ؛ و بر جميع اجزاء برترى يافتند ، و يك چندى به امور پيشكارى آذربايجان پرداختند .
در دورهى صدارت مرحوم حاجى ميرزا حسين خان مشير الدوله ، سپهسالار اعظم ، كه صدراعظم دورهى ناصرى بود ، ايشان به دربار دولتى احضار شدند . و در زمان
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 182
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص١٨٢