بىميل باشد ؛ بلكه ، در ايام عزل ، باز به ترجمهى حضور همايون و كارهاى ديپلوماسى و پليتيكات دولتى ، اول شخص و محل اعتناء بودند . به هيچوجه ، صفات و ذات ايشان ، محل بىاعتمادى نبود . ولى ، از وزارت ماليه كه كناره جستند ، محض آن است كه :
غالبا ، چون وزيرى طرف خصوصيت و اعتماد يك صدراعظمى واقع شود ، چون آن صدراعظم معزول گردد ، ناچار آن وزير هم بايد از وزارت خود استعفا كند و كناره جويد ؛ كه صدراعظم ثانى يا شخص اول از او بدگمان نشود و به آسودگى خاطر در كار خود مسلط باشد .
خلاصه ، اين بنده در استيفاى خود ، كه رسما بايد به دفتر و مجلس سلام حاضر باشد ، چند رئيس و وزير ماليه به دفتر ديده است . از بعضى مساعدت نديدهام ، و بعضى هم با بنده معاضدت داشته ، در كار و خدمت دفترى و بردن دخل و محشور بودن با ايشان و طرف شورا بودن ، مداخلهام دادهاند ؛ هم دخل بردهام ، هم اضافه مواجب يافتهام .
اما ، در دورهى اين وزير ماليه ، همهروزه در دفتر مشغول زحمات و تحرير بعضى از نوشتجات بوده ، و فايدتى نبرده و اضافه مواجبى درست نكرده ؛ از ترس آنكه ، مبادا وهنى در كارم پيدا شود ، حاضر خدمت بودهام . لكن ، انصاف مىدهم كه اين وزير ماليه براى ملت و مردمان طرار ، پسنديده نبود ؛ لكن ، براى دولت بهترين امين و درستكار بود ، كه مردم باانصاف از او ممنون بودند و مردم بىانصاف هم نمىتوانستند از او شكايت كنند . هيچ خبط و خطا و خيانت و اشتباهكارى در اين دورهى وزارت ماليه ظاهر نشد ؛ مگر آنكه ، چون اين وزير ماليه در ابتداى كار از اين عمل اطلاعى نداشتند و بعد ماهر و دانا شدند ، لهذا ، يك نفر از مستوفيان عظام كه نهايت عقل و مهارت را داشت ، در كمال درستى كه قدرى نادرستى داشت ؛ بعضى بروات غير صحيحه را كه در دورهى سابق نگذشته ، با بعضى اسناد خرج را در اين دوره گذرانيد ، به مهر و امضاء وزارت ماليه رسانيد . و اين هم چندان ضرر به دولت وارد نمىآورد . يك سيتهيى شنيديم ، ولى ده حسنه در اين دوره ديديم . زياده بر اين نبايد دم زد ، كه بعضى اشخاص دزد و طرار كه در اين دورهى وزارت ماليه نتوانستند كارى كنند و مرسومى برند ، از تمجيدات من از اين وزير ماليه خواهند رنجيد .
من آنچه شرط بلاغ است با تو مىگويم * تو خواه از سخنم پندگير و خواه ملال
بنده خود كسى بودم كه جزء دفتر بوده و محل اعتناء واقع گشته ؛ لكن ، در اين دوره جز ضرر چيزى نديدم . لكن ، محض ديدن ضرر و نبردن نفع ، نمىتوان در تاريخ از امانت و درستكارى يك نفر وزيرى كامل اغماض كرد ؛ كه بنده در عمر خود ، هرچه وزير و امير ديدهام ، دو سه نفر بيشتر درستكار نديدهام ؛ و جناب ناصر الملك در اين دوره ، يكى از آن دو سه نفر است كه نهايت درستى را دارند .
يكى از ايام ماه مبارك رمضان ، بندگان اقدس همايون محض ترويج صنايع و هنر ، هنگام عصر تشريففرماى كارخانهى بلورسازى ، كه نزديك دروازهى امامزاده حسن است ، شدند . دو سال است كه اين اداره در تهران داير شده ، و شيشه و بلور « ونديك » آن به بازار آمده است . خلاصه ، آنچه لازمهى تشويق در پيشرفت كار اين اداره بود ،