رسيد .
عصر روز عيد سعيد ، كه چهاردهم شهر جمادى الآخر بود ، بندگان اقدس شاهنشاهى محض اعزاز جانب وزارت عظما ، تشريففرماى باغ و منزل ايشان شدند .
جناب مستطاب امين الدوله ، وزير اعظم ، تقديم مراسم شكرگزارى اين موهبت را نموده ؛ تشريفات لايقه و لوازم پذيرائى فوق العاده را به عرصهى ظهور رسانيد . بعد از صرف ميوه و چاى ، بندگان اقدس همايون به مقر سلطنت رجعت فرمودند .
شاهزاده فرهاد ميرزاى معتمد الدوله ، از بنى اعمام سلطنت عظما ، كه مجمع فضايل نواب و الا ، شاهزاده عبد العلى ميرزاى معتمد الدوله ، فرزند برومند مرحوم و فنون و خداوند مطالب حكيمه ارسطو و افلاطون ، داراى هنرهاى گوناگون بخصوص در علوم عقليه و تحقيقات عرفانى و فن موسيقى و ادبيه و شعر و تاريخ كه استادى ماهر و خداوندى قاهر هستند ؛ روز عيد مولود مسعود اعليحضرت شاهنشاهى ، قصيدهيى غرا در تهنيت عيد سعيد و مديحهى اعليحضرت همايون ساخته و در حضور مبارك عرض و انشاد كرده ؛ زايد الوصف مستحسن و مقبول خاطر مبارك افتاد . همان حال ، پيكر نواب معزى اليه را به يك ثوب خرقهى ترمهى بطانه خز ، از خلاع خاصهى خسروانى ، مشرف و مخلع فرمودند .
نواب مستطاب و الا ، شاهنشاهزاده اعظم ، شعاع السلطنه ، والى مملكت گيلان و طوالش ، كه اين ايام حسب الاحضار بندگان اقدس همايون از مقر ايالت جليه به دار الخلافه آمدند ، در اوايل ماه رجب ، تشريففرماى تهران شده ؛ لدى الورود ، به دربار سلطنت شرفياب حضور باهر النور خسروانى گرديده ، مورد تفقد و اشفاق شاهنشاهى شدند . بعد كه به منزل خاص خودشان نزول كردند ، جمع رجال عظام و امراء فخام به خدمت ايشان شرفياب شدند .
در اين ايام ماه رجب ، محض اظهار مرحمت دربارهى جناب مستطاب امين الدوله ، وزير اعظم ، بندگان اقدس همايون يك حلقه انگشترى الماس بريليان به ايشان بذل فرمودند .
شب چهارشنبه ، سيزدهم شهر رجب المرجب كه شب عيد ولادت حضرت سيد الاولياء ، سند الاصفياء ، خليفة الله الاعظم ، امير المؤمنين و امام المتقين ، على ابن ابيطالب صلوات الله و سلامه عليه ، است به رسم مقرر چراغانى شهر و چراغانى خيابانهاى دولتى و آتشبازى بهعمل آمد . روز عيد سعيد هم ، مراسم جشن و تهنيت در دربار دولت منعقد گرديد ؛ و سلام عام در پيشگاه تالار معروف به حوض بلور ، جنب تالار بريليان ، شرف انعقاد يافت . شاهزادگان و وزراء و مستوفيان و لشكرنويسان و ساير طبقات ، با البسهى رسميه شرف اندوز حضور همايون شده ؛ يك صد و ده تير توپ ، به عدد اسم مبارك على ، عليه السلام ، شليك شد . ترتيبات عيد از هر قبيل فراهم بود . پس از آنكه مجلس سلام منقضى گرديد ، از عمارت گلستان بيرون آمديم ، به خلوت كريم خانى رسيديم ؛ خواستيم خارج شويم ، از طرف دربار و وزارت تشريفات ، كسى جلوى مستوفيان آمده و گفت : « خارج نشويد ! با همين شال و كلاه ، به اتاق دربار كه وزير اعظم نشسته برويد ؛
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 152
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص١٥٢