وفات شاهزاده عباس ميرزا ملكآرا ، عم اكرم سلطنت عظما بن شاهنشاه غازى محمد شاه ، طاب ثراه ، كه در دورهى پدر تاجدار خود ملقب به نايب - السلطنه بود و در دورهى سلطنت برادر تاجدار خود ، شاهنشاه شهيد سعيد ، ناصر الدين شاه ، از لقب نيابت سلطنت خلع شده ، به لقب ملك آرايى ملقب گرديد .
روز پنجشنبه ، دوازدهم ذى القعده الحرام اين سال هزار و سيصد و چهارده در دوشان تپه ، برحسب امر خسروانه اسبدوانى دولتى بود . بندگان اعليحضرت اقدس شهريارى ، روحنا فداه ، و شاهزادگان عظام و وزراى فخام و ساير رجال دربار گردون احتشام به دوشان تپه رفته ؛ در كنار ميدان اسبدوانى ، براى هريك از رجال بزرگ دولت محفل نظاره و خيمهها افراشته شده بود . خيمهى بزرگى وصل به سراپردهى سلطنت عظما ، براى جناب امين الدوله ، كه وزارت عظما داشت و رئيس الوزراء بود ، بر سرپا كرده بودند كه به منزلهى دربار محسوب مىشد و بايد شاهزادگان و وزراى فخام در آن خيمه حاضر شده ، صرف ناهار نمايند . در اين روز ، در بين صرف ناهار ، شاهزاده عباس ميرزاى ملكآرا ، عم سلطنت عظما ، انقلابى دست داده ، حالش دگرگون گشت . بعضى كلمات گفته ، اظهار داشت كه : « مرا حال سكته دست داده ! » و اين شعر ناصرخسرو علوى برخواند : -
« دير بماندم در اين سراى كهن من * تا كهنم كرد صحبت دى و بهمن »
پس از آن ، به طرف جناب امين الدوله ، وزير اعظم ، توجهى كرده ، گفت : « فرزند خود ، محمد ميرزا ، را به شما مىسپارم ؛ به او محبت كنيد ! » اين بگفت و زبانش از سخن و پاهايش از حركت بازماند ؛ ولى ، هنوزش رمقى در تن بود . وى را در كالسكه نشانيده ، به شهر آوردند و در سرايش بردند . اطباء حاضر شده ، به او بعضى داروها چشانيدند ؛ فايده نكرد .
دو ساعت به غروب مانده ، فرمان يزدان يافت و به ديگر سراى جاويد شتافت . مراسم تعزيت و سوگوارى آن مرحوم را از طرف دولت به جا آوردند . شاهزاده محمد ميرزا ، امير تومان ، فرزند رشيد قابل او را ، كه وجودى كافى و عهدى وافى دارد ، به لقب ملكآرا ملقب ساختند .
اين شاهزادهى بزرگوار از اهل فضل و درايت و داراى ادبيت و عربيت بود . در ازمنهى سابقه ، كه چندى در بغداد توقف داشت ، فقه و اصول بر خوانده ، در حديث و تفسير و سير و اخبار معرفتى كامل و بهرهيى فاضل داشت . به قواعد تشيع او را ميل و رغبتى وافر بود . در درستى حساب و راه دادوستد با مردم ، در اين دوره ، از بهترين اشخاص به شمار مىآمد . به قم و خمسه و قزوين و ايالت گيلان ، چندى حكومت و فرمانفرمايى كرده است .
در اين دورهى مظفريه ، به سفارت فوق العاده از طرف دولت ايران به دربار دولت روسيه رفت . نهايت احترامات از طرف آن دولت دربارهى مشار اليه و فرزندش ، نواب محمد ميرزا - ملك آراى حاليه - بهعمل آمد ؛ و از طرف نيكلاى دويم ، امپراطور روسيه ،