سومين فرزند سلطنت عظما هستند و نهال وجودشان از اثمار عظمت و فواكه بزرگى و جلالت پربار است ، با حداثت سن و عنفوان عالم شباب ، سراپا سرشته از عقل و فراست و انباشته از هوش و كياست بوده ، وجود مباركشان شايستهى حكمرانى و ايالت آمده ؛ برحسب ارادهى عليهى ملكانه ، به ايالت جليلهى كرمانشاهان و سرحددارى عراقين منصوب و برقرار شدند ؛ كه حسام الملك ، حكمران كرمانشاهان ، به پيشكارى اين شاهنشاهزادهى معظم و كارگزارى ولايتى برقرار باشد ، و كما فى السابق ، به رتقوفتق امور و به انجام مرام جمهور پردازد . و اين شاهزادهى معظم ، همين دو سه روزه كه آخر ذى الحجه الحرام است ، تا چهارم و پنجم محرم الحرام هزار و سيصد و پانزده ، از دار الخلافه حركت كرده ، به مقر ايالت خود تشريففرما مىشوند . اين نهال برومند و اين شاهزادهى ارجمند ، در روز جمعهى ، هشتم شهر ذى الحجه الحرام سنهى هزار و دويست و نود و هشت هجرى ، در دار السلطنهى تبريز ، در كمال فيروزى و سعادت به عرصهى ولادت درآمدهاند . در همان دار السلطنهى تبريز ، پس از چند سال كه وجود مباركشان نشوونما يافت ، به تحصيل علوم و استكمال فنون كماليه و حربيه پرداختند ؛ و ذات خود را به ارتكاب رياضات و زحمات تحصيل و اكتساب محامد و معارف تكميل آماده ساختند . در عرصهى مقدمات عربيه و فنون ادبيه و تحصيل زبان فرانسه و حساب و ژغرافى و تاريخ ، به رشادت شتافتند و بهرهى كافى يافتند . و مدت هفت سال ، با رتبه و شرف شاهنشاهزادگى و درجهى سپهدارى و سالارى ، در سلك سربازان و افراد لشگرى ، همه روزه ، در ميدان مشق همدم و همقدم شده ؛ تا در قواعد پياده نظامى و فنون حربيه و تيراندازى ، محل تمجيد و ستايش و مورد توصيف و نيايش سركردگان كهنسال شدند .
در سفر سيم شاهنشاه شهيد سعيد ، نور اللّه مضجعه ، به فرنگستان كه تشريف فرماى آذربايجان شدند ، نواب مستطاب معظم را ، محض تشويق آموختن فنون نظامى ، در فوج اميريه به منصب سلطانى و قراولى مخصوص همايونى منصوب فرمودند ؛ و به يك قطعه مدال طلاى مخصوص ، ايشان را سرافراز نمودند . از آن بعد ، به تدريج ايام و پيش آمد اعوام ، ساير مدارج و رتبههاى نظامى را يافته ، به مناسب و امتيازات بزرگ نظامى نائل گشتند .
در سنهى هزار و سيصد و دوازده ، كه به دار الخلافه آمده و به آستان مبارك شاهنشاه شهيد سعيد مشرف شدند ، به منصب امير تومانى و حمايل و نشان آن منصوب شده ؛ به لقب سالار الدوله ملقب گشتند . خداوندشان محفوظ فرمايد و بر شأن و شرف و علو مقام ايشان بيفزايد .
حكومت گلپايگان و خوانسار از ادارهى نواب والاشاهزاده ظل السلطان ، حكمران اصفهان ، مجزا شده ؛ از طرف دولت قوى شوكت ، به تصويب جناب رئيس الوزراء ، شاهزاده مهدى قلى ميرزاى سهام الملك امير تومان به حكومت اين دو محل منصوب و روانه شد .
مشير السلطنه از پيشكارى گيلان و وزارت آن سامان استعفا كرده ، به تهران آمد .
به تصويب جناب امين الدوله ، رئيس الوزراء ، ميرزا ابراهيم معتمد السلطنه بن مرحوم ميرزا محمد قوام الدوله ، كه از وزراى دار الشوراى كبرا و از رجال كافى درست حساب است ، و يك دو ماهى است كه از وزارت و پيشكارى فارس استعفا كرده به دار الخلافه
افضل التواريخ ( فارسي ) — صفحة 90
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی) و سيروس سعدونديان
ص٩٠