مخالفت ورزيدن شيخ على خان قبّهاى از كمال جهل و نادانى و روگردان شدن از موكب نايب السّلطنه به وادى خذلان و گمنامى « 1 »
به تواتر از جمعى ثقات استماع افتاد كه در هنگام توقف « 2 » شيخ على خان در « 3 » ركاب سعادتنشان جناب نايب السلطنة العليّه ، مشاراليه « 4 » قريب به سى چهل نفر از غلامان غير ملتجى گرجى نسب داشت كه هركدام به رأسه عزيز مصر خوبى و زليخاى عصر محبوب القلوبى « 5 » بودند و از كمال صباحت و ملاحت طعنه بر آفتاب خاورى مىزدند و در شيوهء دلبرى و طنازى سرآمد مهوشان جهان و از قاعدهء رعنايى و زيبايى ضرب المثل خوبان زمان ، چشم روزگار مثلشان در چابكى و رعونت « 6 » نديده و جهانآفرين عديل و نظير ايشان در عالم كون و فساد نيافريده ، اگر شيخ صنعان صورت دلاراى آنها « 7 » ديدى ، هرگز به گرد كوى « 8 » عشق دختر ترسا نگرديدى و اگر مجنون چهره زيباشان « 9 » مشاهده نمودى ، بساط عشق ليلى « 10 » درنورديدى :
نظم « 11 »
پرىپيكر بتان چون سرو همدوش * همه چون گل پرند و پرنيان پوش
همه در باغ جان ثاره « 12 » نهالان * همه در راغ دل رعنا غزالان
همه سحرآفرين در خوشزبانى « 13 » * همه جادوزبان در خوشبيانى « 14 »
همه آگه ز طرز آشنايى « 15 » * همه رسم آشنا در دلربايى « 16 »
همه از تاب مىافروخته گل * خمارى نرگس و آشفته سنبل
سهى بالا جوانان سمن بر * چو غلمان بهشتى روحپرور
هامش
( 1 ) . ملك : « عنوان » ندارد .
( 2 ) . مج : سبب تخلف .
( 3 ) . مج : از .
( 4 ) . مج : نايب السّلطنه آن بود كه شيخ على خان .
( 5 ) . مج : محبوبى .
( 6 ) . مج : رعونت و چابكى .
( 7 ) . مج : دلاراى شان .
( 8 ) . مج : « كوى » ندارد .
( 9 ) . مج : زيباى شان .
( 10 ) . مج : ليلا .
( 11 ) . ملك : ندارد .
( 12 ) . مج : نازك .
( 13 ) . مج : خوشبيانى .
( 14 ) . مج : خوشزبانى .
( 15 ) . مج : دلربايى .
( 16 ) . مج : آشنايى .