چه فرستاده است . اما وقتى سفير ايران هدايا را تقديم نمود ، همه در شگفت شدند كه چگونه « صوفى بزرگ » با همه ثروتش براى لوئى چهاردهم هدايايى به اين اندازه حقير و مختصر فرستاده است . هدايا عبارت بود از :
صد و شش عدد مرواريد نسبة درشت
دويست و هشتاد قطعه فيروزه ريز و درشت
دو جعبه از طلاى خالص مرصع به جواهر پر از موميايى
حقارت هدايا و وضع خاص و رفتار سفير موجب شد كه جمعى در فرانسه منكر سفارت رسمى او شوند و او را فاقد اعتبارنامه بدانند . ولى در همان موقع هم مردمان منصفى بودند كه اعتبار نامههاى وى را درست مىدانستند و در باب حقارت هدايا هم به ياد مىآوردند كه ميشل سفير دولت اعلى حضرت لوئى چهاردهم با هدايايى به مراتب حقيرتر و كم بهاتر به دربار اصفهان رفته است . بارون دوبروتوى در اين مورد مىنويسد :
« راجع به اين امر ( محقر بودن هدايا ) تقصير را به گردن سفير ايران مىگذارند . در صورتى كه او مرد درستى است و علت مهم اين پيشامد آن است كه در سال 1708 ، ميشل با هدايايى كه ارزش آن به مراتب كمتر از هداياى همراه محمد رضا بيك بود به دربار ايران فرستاده شد . بدون آن كه به عاقبت اين كار فكر كنند كه فرستادن احمقهايى چون ميشل به يك دربار مشهور ، اين نتيجه را دارد كه امروز سلطان ثروتمند ايران بدينگونه مقابله به مثل نموده است . هيچ لازم نبود كه اين احترامات را نسبت به محمد رضا بيك مرعى دارند و در مقابل او را يك متقلب دزد تصور نمايند . »
جالب توجه است كه يكى از كسانى كه در اظهارات محمد رضا بيك ، به علت حقارت هدايايش ، ترديد كرده فيلسوف فرانسوى مونتسكيو نويسندهء معروف است .
وى در مكتوب نود و يكم در كتاب « نامههاى ايرانى » از قول « اوزبك » كه در پاريس به سر مىبرد به « رستم » كه در ايران است مىنويسد « شخص عجيبى اينجا آمده و ادعا مىكند كه سفير فوق العادهء ايران مىباشد و مىخواهد بين دو امپراطور بزرگ دنيا نقش جسورانهاى بازى كند و براى پادشاه فرانسه هم هدايايى آورده است كه محال است پادشاه فرانسه آن هدايا را شايستهء حاكم گرجستان بداند . »
لوئى چهاردهم ماركى دوتورسى وزير خارجه و كنت دوپون شارترن وزير نيروى دريايى و نيكلا ده ماره مميز كل را براى مذاكره با محمد رضا بيك برگزيد و اين انتخابها مىرساند كه پادشاه فرانسه تا چه حد به مناسبات بين دولتين ايران و
اسناد ومكاتبات سياسى ايران ( از سال 1105 تا 1135 ق ) ( فارسي ) — صفحة 38
مساهمون: عبد الحسين نوائى
ص٣٨