نامهء محمد رضا بيك به ماركى دوتورسى وزير خارجهء فرانسه [ 1 ]
به حضور با سعادت و با حرمت آن حضرت دعاهاى خير مىرسانم . منظور اين كه از طرف پادشاه عجم ( ايران ) به عنوان ايلچى انتخاب و به حضور پادشاه فرنسه فرستاده شده كه در مورد مواد معاهدهء تجارتى كه در چند سال پيش منعقد شده مذاكره نمايم . هديههاى پادشاه عجم ( ايران ) و بعضى از اشيايى كه متعلق به ما مىباشند به وسيلهء ايلچى فرنسه فرستاده شد . اگر اين هديهها و ساير اشياء كه به بهترين وجهى سفارش شده به حضور شما برسد با خواست خداوند به زودى از اين مصيبتى كه به آن گرفتاريم خلاص خواهيم شد . ولى ما درين خصوص تقصيرى نداشتيم و اين موضوع نبايد حمل بر بدبختى ما شود . بعضى از ارامنه از سرزمين ما به نيت ايلچيگرى وارد خاك عثمانى شده و الماس زيادى از گمرك عبور دادهاند . بدين جهت ، امين گمرك ازمير با اين دعاگويان دشمن شده چهل روز بود كه ما به اين امر گرفتاربوديم و خاطرمان پريشان بود . ولى به سبب صداقت و حقيقت و مرحمت ايلچى بيگلرى ( سفير فرانسه در استانبول ) خاطر ما تسلىيافت . آنهايى كه ما را گرفتار كردهاند انسانيتى ندارند و تا ما از دست آنها خلاص شويم مغز استخوانهاى ما را هم خواهند خورد . ولى بالاخره ما به كلى خلاص خواهيم شد و مصيبت ديگرى نخواهيم داشت . اگر ايلچى فرنسه خواستههاى ما را اجرا كند بهتر خواهد بود . وقتى به حضورتان رسيدم وقايع را به حضور مىرسانم . باقى عمركم طويل و عدوكم قليل .
محب المخلص
محمد رضا بيك
هامش
( 1 ) - نامه اصلا به تركى است و مضبوط در بايگانى وزارت خارجه فرانسه . دكتر احمد تاجبخش عكس آن را در مجلهء بررسيهاى تاريخى سال 9 ش 2 چاپ كرده و به فارسى ترجمه نمودهاند . ترجمهء ايشان را آورديم بىآن كه نيازى در نقل متن تركى آن ببينيم . عنوان نامه در متن اصلى تركى چنين است : « فرانچه پاشا بينكباش وكيلى اولان ماركيز دوتورسى »