تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسناد ومكاتبات سياسى ايران ( از سال 1038 تا 1105 ق ) ( فارسي ) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤

وزراى شاه سليمان

اگر شاه سليمان با آن همه بىجوهرى و بيكارگى توانست بيست و هشت سال به آسودگى سلطنت كند ، بدان جهت بود كه دو وزير كاردان و كار كشته داشت : شيخعلى خان زنگنه و ميرزا محمد طاهر وحيد قزوينى .

شيخعلى خان زنگنه

هنگامى كه شاه عباس ثانى درگذشت ، وزارت اعظم با ميرزا محمد مهدى بود كه همچون ديگر وزراى اعظم دورهء صفوى لقب اعتماد الدوله داشت . اما اين مرد ، پادشاه جديد را اعتنايى نمىكرد و سنگى در ترازوى او نمىگذاشت . حتى چنان كه گذشت وى طالب سلطنت حمزه ميرزا بود و نمىخواست كه صفى ميرزا ( سليمان ) به سلطنت برسد . سليمان هم ازين جهت از وزير اعظم نفرت داشت و ضمنا از او هراسان بود . تا روزى كه سليمان براى ديدن ايلخى رفته بود ، اين راز را با شيخعلى خان كه سمت ميرآخورى داشت در ميان گذاشت . شيخعلى خان با شاه قرار داد كه فردا عملهء اصطبل را به بهانهء گرفتن جيره در اصطبل جمع كند و شاه نيز بيايد و اعتماد الدوله را احضار كند تا كارش را بسازند . چنين كردند و شيخعلى خان سر بريده اعتماد الدوله را از پشت بام اصطبل به ميان طرفداران وى افكند و آنان پراكنده شدند . اين شرحى است كه خارجيان نوشته‌اند . ولى در اسناد ايرانى سخن از عزل ميرزا محمد مهدى است نه قتل وى . خاتون آبادى در حوادث سال هزار و هشتاد از وزارت شيخعلى خان ياد مىكند و مىنويسد از معتمدى مسموع شد كه در تخاقوى - ئيل سال نهم ( يعنى 1079 ) ميرزا مهدى معزول شد و باز در حوادث سال 1082 مىنويسد : ميرزا مهدى اعتماد الدوله پسر ميرزا حبيب الله صدر در 1082 فوت شد و در تخاقوى ئيل سال نهم از وزارت معزول شده بود و منصب وزارت به شيخعلى