درين روزها ، محمد پاشا كوپر ولى به وزارت رسيد و با كفايتى تمام سر و صورتى به اوضاع داد ( 1067 / 1656 )
وى با شدت تمام به مبارزه با نيروهاى سركش پرداخت و عدهاى را كشت و عدهاى را مثله كرد . روساى ينىچريان را تغيير داد و به روساى مذاهب مسيحيت سخت گرفت و حتى بطريق يونانى را به تهمت ارتباط با دشمنان دولت عثمانى صليبوار بردار كرد . در اواسط ژويه سال 1657 ناوگان دولت عثمانى را به داردانل فرستاد و خط محاصرهء ونيزيان را در هم شكست و بار ديگر سيطرهء دولت عثمانى را بر سواحل يونان برقرار ساخت . سپس روى به اتريشيان آورد كه در آن روزگار سرسختترين دشمن تركان بودند .
بايد دانست كه در زمان سلطان احمد اول ، در 11 نوامبر 1606 / 10 رجب 1015 ، بين دولت عثمانى و امپراطورى اتريش قراردادى بسته شد كه به قرارداد زيتواتوروك « 1 » شهرت يافت . مدت اين قرارداد صلح بيست سال بود و به موجب آن طرفين مىبايست يكديگر را قيصر ( سزار - چاسار ) بخوانند . اتريشيان و تركان مدتها اين قرارداد را رعايت مىكردند . ولى چون اتريشيان دست از تحريكات سياسى و نظامى برنمىداشتند ، محمد كوپرولو در سال 1663 / 1074 جنگ را آغاز كرد و در سپتامبر همان سال قلعهء معروف نيوهازل « 2 » را تصرف كرد و تاتارهاى متحد او غارت كنان تا الموتز « 3 » پيش رفتند . ولى در سال بعد ، در نزديكى صومعهء سن گوتار « 4 » ، در محلى به نام درهء موگر سدورف « 5 » نيروى ترك از اتريشيان و فرانسويان متحد ايشان به فرماندهى مونت كوكولى « 6 » به سختى شكست خورد . بعد از سيصد سال ، اين فتح بزرگترين پيروزى مسيحيان بر تركان عثمانى بود . با اين همه سردار مسيحى نتوانست به پيشرفت و پيروزى خود ادامه دهد و احمد كوپرولو ( پسر محمد كوپرولو ) با استفاده ازين وضع توانست در واسوار « 7 » قرارداد صلح مساعدى به دست آورد ( 17 محرم 1075 ) . اين عهدنامه نيز بيست ساله بود و به موجب آن قرار شد كه ترانسيلوانيا « 8 » در جزو متصرفات
هامش
( 1 ) -Zyitvatorok( 2 ) -Neuhausel( 3 ) -Olmutz( 4 ) -Saint Gothard( 5 ) -Moggersdorf( 6 ) -Montecuccoli( 7 ) -Vasvar( 8 ) -Transilvania