مفتول شاهدان چين و تتار و رائحهء دماء دشمن را بر نكهت نسيم بهار ترجيح مىدهند و مع هذا وفور جيوش قاهره و كثرت جنود باهره به مرتبهاى است كه حصر آن بر خيال دور انديشان متعسر و احاطهء تعداد آن به دستيارى اعداد لا يتناهى متعذر است و معدودى چند كه به معاضدت ايشان در داشتن اين چهار ديوار استظهار دارد ، در برابر سپاه ايران چون نسبت قطره به دريا و ذره به خورشيد جهان آراست و شرح فتح قلعهء مباركهء ايروان در زمان نواب خاقان رضوان مكانى « 1 » و استخلاص آن ملك دلپذير از ايادى تصرف روميان كه به كثرت لشكر و عدت سپاه زبانزد جهانيانند به مسامع پير و جوان رسيده خواهد بود و پيداست كه اين تودهء خاك را ، كه به ميانجى آن چند روزى پاى ثبات و قرار افشردهاند ، در پيش حملات اين جيش منصور كه با صدمات امواج بحار و شورش سيلاب بهار دم مساهمت و لاف مساوات مىزند پاى ثبات و ياراى قرار نيست و عن قريب به عون عنايت الهى اين مشت گل به نيروى آتشدستى و خانه بر اندازى جرأت سرشار غازيان نصرت شعار كه همگى نقد جان بر كف مترصد فرماناند و صدمات توپهاى اژدها مهابت كه زمين را از تصادم ايشان خلل در اركان و بروج قلعه مانند بروج چرخ گردان در دوران است از هم ريخته و پاشيده آفتاب آمال از افق سعادت و اقبال طالع و لامع خواهد گرديد .
يقين كه طرفين اطاعت و عصيان و وقوع صعود و نقصان آن را ملاحظه نموده به روشنايى شمع خرد خود را به مأمن عافيت خواهد رسانيد كه بعد از فوت وقت به مضمون آيهء كريمهء
فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا
« 2 » تخم عجز و استغاثه بىثمر و نفير ندامت و حسرت بىاثر خواهد بود . « 3 »
هامش
( 1 ) - منظور شاه صفى است كه ايروان را كه به دست تركان افتاده بود از چنگشان بيرون كشيد .
( 2 ) - سورة المومن 85
( 3 ) عباس نامه ص 122 - 120