لرستان ، مراغه ، سلطانيه ، بروجرد ، تبريز ، كليه ايالت گرجستان و ساير نواحى كه عثمانيها به تصرف خود درآورده بودند دست يافت . « 14 »
در اين ميان ، شاه تهماسب ، كه به هنگام محاصرهء اصفهان خود را به قزوين رسانيده بود ، با دولتهاى عثمانى و روسيه وارد مذاكره شد تا با حمايت آنها اشرف را مغلوب و تخت سلطنت را به دست آورد ، به همين منظور مصطفى افندى را در سال 1135 / 1722 به دربار عثمانى فرستاد . شاه تهماسب در پيشنهاد صلح خود واگذارى كليه اراضى تحت اشغال دولت عثمانى را متعهد شده بود و اسماعيل بيك نيز ، كه به دربار تزار روسيه رفته بود ، در مقابل حمايت روسها از شاه تهماسب ، واگذارى داغستان ، شيروان ، گيلان ، استرآباد و قفقازيه را وعده داده بود . « 15 »
روسها به بهانهء نجات ايران از دست افاغنه با شاه تهماسب پيمان صلح امضاء نمودند و براساس اين پيمان گيلان ، مازندران و استرآباد را به تصرف خود درآوردند . هنوز چند ماه از عقد قرارداد نگذشته بود كه دولت روسيه ، با امضاى پيمان دوازده مادهاى ديگر ، پادشاهى اشرف را نيز به رسميت شناخت . « 16 »
در اين هنگامهء نام و ننگ ، ظهور نادر در صحنهء سياسى ايران نقشههاى دشمنان داخلى و خارجى را برهم ريخت . نادر ، كه پس از پيوستن به شاه تهماسب و غلبه بر ملك محمود سيستانى قدرتى به هم زده بود ، در سال 1141 / 1728 مشهد و هرات را به تصرف خود درآورد . سپس اشرف را ، كه با سىهزار سرباز به نبرد وى برخاسته بود ، در مهماندوست دامغان و سوردهخوار تهران و سپس در مورچهخورت اصفهان شكست سختى داد و در بيستم ربيع الثانى 1142 / دوازدهم نوامبر 1729 وارد اصفهان گرديد « 17 » ، و رضاقلىخان شاملو را جهت اعلام خبر تصرف اصفهان و استرداد ايالات و اسراى ايرانى به دربار سلطان عثمانى گسيل داشت . « 18 »
نادر در پى اين فيروزى فرصت را براى قلع و قمع اشرف از دست نداد و به تعقيب وى پرداخت و سرانجام در جمادى الثانى 1142 / دسامبر 1729 در محل زرقان فارس افغانها را تار
هامش
( 14 ) . رجوع كنيد به سند شماره يك .
( 15 ) . تاريخ ايران ، / 2 ، 9 .
( 16 ) .Osmanli Tarihi / 4 , 176.
( 17 ) . تاريخ ايران / 2 ، 15 ؛ 175 /Gilanantez : Osmanli - Iran - Rus Iliskilerine Ait Iki Kaynak / 175. ( 18 ) . انقراض سلسله صفويه ، / 393 .