گراندوك لوكاس نوتاراس
Gr Due . Ducas Notaras
ميگفت : ترجيح مىدهم كه در ايا صوفيه عمامهء تركان را ببينم و چشمم بكلاه كاردينالى نيفتد .
گذشته ازين ، سلطان محمد ثانى از اطلاعات عميق شخصى مجارستانى بنام اوربان
Urban
در موضوع استحكامات شهر استفادهء فراوان برد و همين شخص بسائقهء كينه نسبت به كنستانتن براى تركها توپى ساخت كه قطر لولهء آن يكمتر بود و گلولهاى به وزن 600 تا 750 گيلوگرم را تا يك ميل فاصله پرتاب ميكرد . دو ماه طول كشيد تا اين توپ عظيم بنيروى سى جفت گاواز ادرنه تا پشت ديوار قسطنطنيه رسيد .
قواى مدافع شهر عبارت بود از يكدسته دويست نفرى كه كاردينال ايزيدور بهمراه آورده بود و تعدادى كشتى ونيزى و دو كشتى ژنى با پانصد نفر بفرماندهى ناخدا ژان ژوستينانى
Jean Giustinani
كه در تاريخ بنام مدافع قسطنطنيه خوانده شده است . تعداد سپاه ترك را از 80 تا 400 هزار نوشتهاند ژوزافا باربارو ونيزى كه خود شاهد جنگ بوده تعداد آنان را 160 هزار نوشته غير از افراد غير نظامى كه معمولا همراه اردو حركت ميكردهاند .
كنستانتن يازدهم معروف به دراگازس
Dragases
، با همه توصيه - هاى اطرافيان ، با شجاعت عجيبى بدفاع از شهر پرداخت و حتى پيغام سلطان ترك را دائر بر ترك شهر در قبال دريافت حكومت جزيرهء موره و تهديد وى را بقتل عام مردان و اسارت زنان و كودكان رد كرد . سرانجام روز سه شنبه 29 مه 1453 م سلطان عثمانى حملهء نهائى خود را به شهر آغاز كرد و از راه دروازهء پنهانى كركوپورتا
Kerkoporta
( دروازهء سيرك ) به شهر راه يافت . درين واقعه ژوستى نيانى بشدت زخمى شد و خود را بيك كشتى ژنى رساند و به طرف جزيرهء ساقز
Chio
حركت كرد ولى در راه مرد . كنستانتن هم آنقدر جنگيد تا بر خاك افتاد . او را از كفشهاى ارغوانيش شناختند و سرش را بريدند . سلطان عثمانى بمحض ورود به شهر بكليساى اياصوفى رفت و سجدهء شكر گزارد . از آن تاريخ تاكنون اين شهر