تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسناد ومكاتبات تاريخى ايرانى ( از تيمور تا شاه اسماعيل ) ( فارسي ) — صفحة 378

مساهمون:

ص٣٧٨

جواب سلطان بايزيد خان ثانى

سلطان محمد فاتح دو پسر داشت : بايزيد و جم بايزيد در سال 851 متولد شده و حكومت اماسيه را داشت و جم برادر كوچكتر حاكم ناحيهء قرامان بود . وقتى سلطان محمد مرد ، صدر اعظم محمد پاشا قرامانى مخفيانه به جم پيغام فرستاد . ولى سپاهيان ينىچرى مخالفت كرده وزير را كشتند . بالاخره بايزيد خود را بقسطنطنيه رسانيد ، در حالى كه فرستادهء صدر اعظم ، در بين راه ، دستگير و مقتول شده و بالنتيجه جم از فوت پدر بىخبر مانده بود . بايزيد ذاتا مردى سليم - النفس و مايل بمطالعه بود و تركها او را بايزيد صوفى مىناميدند . با اين همه مجبور بجنگ با برادر خود جم گرديد و در 23 جمادى الاول سنه 886 كه اولين برخورد وى با برادرش جم بود . در نزديكى ينى شهر وى را در هم شكست . ازينجا سرگردانى جم شروع شد . وى ابتدا بمصر و سال بعد بحلب و سپس برودس رفت و از آنجا او را بفرانسه فرستادند و مدتى در فرانسه و بعد در ايتاليا بود و بايزيد در مقابل نگهدارى وى ساليانه مبلغ 45 هزار دوكابه پاپ اينوسان
Innocent VIII
مىداد تا اينكه شارل هشتم پادشاه فرانسه به خيال موهوم حمله بر قسطنطنيه از راه ايطاليا و آلبانى افتاد و رم را محاصره نمود و جم را از پاپ خواست و پاپ هم او را تسليم كرد و بعضى ميگويند ابتدا او را مسموم نموده بعد تحويل داد . بهر حال جم در سال 900 هجرى ( 1490 م . ) در ناپل فوت كرد و شرح زندگانى و آوارگى وى مايهء الهام چند نفر از نويسندگان اروپائى قرار گرفت . دوران سلطنت اين پادشاه چندان واقعهء مهمى جز فتح لپانت از بنادر يونان و مستملكات ونيز ندارد . سالهاى آخر عمر اين سلطان بجنگ با پسرهاى سركش خود سليم و قرقود گذشت تا بالاخره سليم بكمك ينى چريها بر قسطنطنيه مسلط شد و پدر را مجبور باستعفا كرد . ( 8 صفر 1918 موافق 25 آوريل ) بايزيد ثانى پس از مدت كوتاهى يعنى در دهم ربيع الاول همان سال مرد و گويند سليم او را مسموم كرد همانطور كه مراد دوم پدر خود را مم ساخت . وزير او در ابتدا گدك احمد پاشا سردار معروف و بعد داود پاشا بود .