- 59 - دستخط ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله راجع به طهماسب قلى خان « 1 »
امين الدوله در باب طهماسب قلى خان حالا با او حرفى نزند ، تا دوباره به شما بگويم 76 [ 12 ] .
- 60 - نامهء ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الدوله مذاكره با وزيرمختار انگليس دربارهء بحرين
امين الدوله از تفصيل گفتگوى وزيرمختار انگليس در باب بحرين و جوابهايى كه گفته بوديد مستحضر شديم . جوابهاى بسيار خوب گفتهايد . اگر دولت ايران مداخله يا مراوده با بحرين كرده چنان كه آن دولتخواه خود اطلاع تمام دارد حق خود مىدانسته است . حال كه وزيرمختار به آنطورها اظهار كرده و دليل ظهور بعضى طورها و حرفها دانسته است ، ما با وجود همهء دوستىها هيچ لازم نمىدانيم كه دنبالهء مطلب دراز بكشد ، و بحرين كه عجالة چندان معنى ندارد مخلّ كارهاى بامعنى ما باشد . شما كه حرف با وزيرمختار خواهيد زد ، مجملا اينقدر در نظر داشته باشيد كه نمىتوانيم كار را در اين فقره بسط بدهيم . اگر شما را بىآنكه خللى به مقصود اصلى ما كه حفظ صفاى كامل با دولت انگليس است برسد ، ممكن شد كه قرار كار بحرين را هم باصرفه بگذاريد ، خدمتى است به دولت كردهايد ، و الّا همينقدر در نظر بگيريد كه سلب حقوق از بحرين نشده باشد و اطراف اين نكته را درست حفظ نمائيد . آن وقت به وزيرمختار اطمينان بدهيد كه دولت ايران حالا پاپى و مقيّد كار بحرين نيست و كارى نمىكند كه مايهء حرف و رنجش دولت انگليس شود . خلاصه با [ از ] دست ندادن حقوق دولت ايران از بحرين البته خاطر وزيرمختار را به هرطور كه صلاح دانيد آسوده نمائيد . فقرات ديگر كه عرض كرده بود بسيار خوب ، همانطور تمام نمايد . زياده فرمايشى نبود . شوال 76 [ 12 ] .
هامش
( 1 ) . احتمالا مراد طهماسب قلى خان سرتيپ از اعضاى « كشيكخانهء مباركه » است ( چهل سال تاريخ ايران ، به كوشش ايرج افشار ، 387 / 1 ) ؛ شايد هم مراد طهماسب قلى خان قزوينى باشد كه در سال 1253 ه . ق كه بهرام ميرزا به حكومت قزوين منصوب شد ، وزير او بود و نامش در اين كتاب چندبار آمده است ( شرح حال رجال ايران 194 / 1 ) .