دولت دادهايم تخليه مىكنيم ، به شرط كه آن قرارنامه مجرى باشد . بعدز اين [ كذا ] دولت انگليس او را ممضى دارد و الّا فلا . اين علامت بزرگى است و ما هميشه طالب بقاى دوستى دولت انگليس بوده و هستيم . ساير را جناب صدراعظم به تو نوشتهاند ، از همان قرار بىتخلّف رفتار كند - 20 شهر ربيع الثانى سنهء 1273 .
- 37 - فرمان ناصر الدين شاه به فرخ خان امين الملك ( امين الدوله ) « 1 » پذيرش تكاليف سخت دولت انگليس و جلوگيرى از جنگ
امين الملك كاغذهاى تو رسيد ، همه را به دقّت ملاحظه كرديم و به تكاليف سخت دولت انگليس مطلع شديم . اگرچه قبول هر فقره از آن ضرر واضح و نمايان از براى دولت ايران دارد امّا تدارك كلى دولت انگليس و يقين به استدامت اين خصومت و جنگ و حالت حاليهء دولت ايران مقتضى نيست كه تمكين به كشيدن اين رشته شود . كمال سعى و اهتمام را در تسهيل آن تكاليف بكن .
اگر كلا يا بعضا تخفيفى دادى خدمت كلّى است كه به دولت كرده [ اى ] و اگر ايلچى كبير انگليس هيچ تخفيف ندهد و در اجراى تكاليف خمسه اصرار داشته باشد و ببينى كه كار از دست مىرود البته قبول كن و نگذار كار به جنگوجدال بكشد تا ببينم بعد از اين فضل خدا و همّت ائمهء هدى چهطور مساعدت در تقويت و پيشرفت كار اين دولت خواهد كرد . در 24 ربيع الثانى 1273 .
صدر فرمان به خط شاه :
هرقدر از تكاليف شاقه را به اوستادىهايى « 2 » كه خودت مىدانى كمتر كنى خدمت بزرگبزرگ به دولت كرده و الا چاره نيست ، قبول كن .
- 38 - فرمان ناصر الدين شاه در جواب عريضهء فرخ خان امين الملك ( امين الدوله )
هامش
( 1 ) . تصوير و توضيح اين فرمان در مقدمهء استاد ايرج افشار بر كتاب مخزن الوقايع ، چاپ دانشگاه تهران 1344 چاپ شده است .
( 2 ) . اوستادىهاى