همايونى لسانا عرض نموده و برحسب خوابى كه در بلدهء طيّبهء كاظمين عليهما الصلاة و السّلام ديده بودم و مأموريتى كه از ناحيهء مباركهء امام همام موسى بن جعفر ارواحنا فداه داشتم ، استدعاى مجدّانه در اصلاح امور كرده بودم كه حضور مبارك عرض شود و ظاهرا بل جزما در پيشگاه همايونى از باب اعتياد به مسامحات در ايصال عرايض و عدم فرق در عرايض راجعه به امور مهمّه كه به اعتقاد قاصر دعاگو ، بزرگ خيانتى است عرض ننمودهاند .
اينك چون گسستن رشتهء انتظام امر مملكت و تبديل ترقّب صلاح و حسن عاقبت به فساد و وخامت امر ، بل خوف اعدام نفوس و شخوص قاطبهء اصناف و طبقات رعايا از رجال ملّت و دولت و هتك ناموس و اعراض آنان از اقامهء برهان گذشته و به مرتبهء شهود و وجدان رسيده و تجافى در چنين مقام و كفّ از عرايض صادقانه راجعه به دولتخواهى در اين اوان ، گذشته از اينكه به ضرورت عقل ، بيرون از طريقهء ارادت قلبيه و دعاگوئى است ، بلكه على الانصاف ، اقوى مرتبهء خيانت و معادات معنوى ، منافى با فطرت اسلاميه و تحصيل رضاى خاطر مبارك حضرت نبويّه ، و اوصيائه المرضيه است ، لازم دانست كه به توسط عريضه در پيشگاه همايونى استدعاى توجه كاملهء ملوكانه در اصلاح مفاسد مشهوده نمايم ، قبل از آنكه مرتبهء امكان اصلاح پاى بر اوج امتناع نهد و از طوق بشريّت خارج شود بذل توجهى شود و به يك جلوهء مرحمت ، مملكت با اين انقلابات ، مأمن قدس آيد و مورد رشك و غبطهء معاندين از داخله و خارجه و مخرّبين مجمع انس . حسّ اوليّهء بشريّت حاكم است كه دعاگو اگر ملاحظهء خصوصيات شخصيّهء خود را نمايم و تابع هوا « 1 » شوم از باب اينكه استبداد از براى قاطبهء رؤساى ملك و ملت به ملاحظهء نيل به مقاصدشان بدون هيچ مانعى عموما مفيد است و عنوان مقابلش مضر و بهواسطهء اصدامات ماليّه و عرضيه و اتّهاميّه كه بر دعاگو وارد آوردند ، در مبحث هرجومرج سابق ، خصوصا به هيچوجه نبايد پيرامون مشروطه گردم و مذكّر آن شوم ، فضلا از اينكه استدعاى عاجزانه از پيشگاه همايونى در اقامهء آن نمايم ، لكن از آنجائى كه امروز اصلاح امور و انتظام رشتهء منفصمهء جهات مملكت را منحصر به اعادهء معدوم و اقامهء قيامت كبراى مشروطه مىدانم و گذشته از آن ، اگر امور كما هو المجزوم به همين منوال قلائل ايّام ديگرى بگذرد تمامت شخوص مملكت در معرض فنا و زوال واقع خواهند شد ، بلكه به اصطلاح اهل علم نفس مملكت مصداق قضيهء سالبة الموضوع و مصدوقهء شعر
هامش
( 1 ) . رسم الخطى براى كلمهء ( هوى ) .