سه ساعت از ظهر گذشته كه براى شرفيابى معيّن شده بود عازم دربار سلطنتى شده از ميان صفوف سرباز و سواران قراچهداغى ابو ابجمعى امير بهادر جنگ گذشته وارد گلستان شده به يكى از اطاقهاى تحتانى قصر ابيض هدايت شديم . در آنجا علاوهبر وزراء چند نفر ديگر از اعاظم رجال مثل حسينقلى خان نظام السلطنه ، اقبال الدوله ، آقاى صاحباختيار حضور داشتند . بنده پهلوى آقاى صاحباختيار نشستم . رفقاى ديگر بنابه عادت ارباب عمائم گوشهء صدر اطاق را اشغال كردند . پيشخدمتهاى مسلّح به تفنگ و قطارهاى فشنگ چائى و قليان آوردند . « 1 »
- 427 - عريضهء مرتضى غروى آشتيانى به شاه « 2 » دربارهء اقامهء مجلس مشروطه و اجراى قانون اساسى خوف از اعدام نفوس و شخوص . . . از رجال ملت و دولت
بسم الله الرحمن الرحيم
به شرف عرض بندگان اعليحضرت كيوانرفعت سليمانحشمت اقدس شهريارى ابّد الله دولته و دام ظله العالى مىرساند كه بعد از استدعاى مجدّانهء عاجزانه از حضور مبارك كه به عين مرحمت خالصه ، تمامت اين عريضه را من البداية الى النهايه به نفس نفيس مبارك قرائت فرمايند ، تصديعافزاى خاطر عاطر باريافتگان پيشگاه حضور مبارك شهريارى مىگردد كه در محضر شريف بندگان اعليحضرت همايونى مشهود است كه اين دعاگوى صميمى در زاويهء عزلت خمول و در اين انقلابات كليهء مملكت ، به حكم ما لكم و الدخول فى امر السلاطين به رجاء حسن عاقبت و ترقّب تسبيبات اصلاح ملك و ملّت ، قناعت به شيوهء قديمهء خود نموده و جز دعاگوئى قديمى طريق ديگر نپيموده و كلمه [ اى ] در باب استدعاى اصلاح مفاسد حوادث واقعه ، در پيشگاه مبارك همايونى عرضى به توسّط عريضه ننموده ، هرچند تقريبا در دو سال قبل از اينكه از دعاگوئى در اعتاب مقدسه مراجعت كرده بودم ، به توسط بعضى از باريافتگان حضور مبارك
هامش
( 1 ) . درينجا نوشتهء مستشار الدوله پايان مىپذيرد .
( 2 ) . با توجه به جملهء « . . . خوف از اعدام نفوس و شخوص . . . از رجال ملت و دولت » و در جاى ديگر « . . .
اعادهء معدوم » احتمالا نامه مربوط به دورهء محمد على شاه قاجار است .