تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسناد تاريخى خاندان غفارى ( فارسي ) — صفحة 494

مساهمون:

ص٤٩٤
و در امتحان با تحسين و تعريف بيرون آمده : رگمان يعنى قوانين نظامى در مشق پا و توپ - تاكتيك سه اسلحه در توپخانه و پياده و سواره - قلعه‌سازى به سه قسم : قلعه‌سازى فورى و دائمى و موقتى - نقشه‌كشى معروف به دسن ميليتر نقشه‌بردارى از راضى و غيره - علم اسلحه‌شناسى - استراتاژى در علم حيل و تدابير جنگى - بالستيك يعنى علم و اطلاع بر سير گلوله در هوا . علاوه بر اين در تمام اين مدّت زبان فرانسه را نزد معتمد السلطان يوسف خان ريشار « 1 » سرتيپ تحصيل نموده و حسن سلوك و رفتار مشار اليه همواره موجب رضايت خاطر رؤسا و معلمين نيز بوده ، نجابت جبلّى و فطرت پاك خود را بر علوم مكتسبه افزوده هميشه مايهء تمجيد گشته و الحق از هر حيث آراسته و از هر عيبى پيراسته است و سزاوار رجوع هرگونه خدمت و بذل هر نوع موهبت است . حرره فى شهر جمادى الاولى مطابق سال فرخنده فال تخاقوىئيل 1315 .

بالاى گواهينامه :

بنابر تصديق معلمين عظام علومى را كه در متن مرقوم داشته‌اند و در حاشيه تصديق كرده‌اند مقرب الحضرة العليه ميرزا حسينقلى خان تحصيل نموده و شايستهء هر قسم مرحمتى هست كه اولياى دولت ابدمدّت در حق او بفرمايند . تاريخ متن [ مهر بيضى كوچك به سجع نير الملك ] « 2 »

حاشيهء نامه :

مقرب الحضرة العليه ميرزا حسينقلى خان شاگرد مخصوص توپخانهء مباركه مراتب فنون رياضيه را مطابق تفصيل متن خوانده و به خوبى فراگرفته و آموخته ، بتاريخ 5 شهر
هامش
( 1 ) . يوسف ريشار ( مودّب الملك ) پسر ژول ريشار فرانسوى است كه او نيز چون پدر ، معلم فرانسهء دار الفنون بود . براى اطلاع بيشتر دربارهء ژول ريشار ( - ريشارد خان ) و ميرزا يوسف خان مؤدب الملك رجوع شود به همان مرجع قبلى صفحات 281 و 282 و صفحات متعددى كه در فهرست اعلام آمده است . ( 2 ) . جعفر قلى خان نيّر الملك ( 1333 - 1247 ه . ق ) پسر دوم رضا قلى خان متخلص به هدايت و معروف به لله‌باشى در 1268 كه دار الفنون تشكيل گرديد وارد مدرسه شده و از محصلين دورهء اوّل دار الفنون در رشتهء مهندسى بود . وى مدت سى و سه سال ( از 1278 تا 1312 ) رئيس مدرسهء دار الفنون و معروف به خان رئيس بود . در 1292 علاوه بر رياست دار الفنون سمت نيابت وزارت علوم را هم عهده‌دار شد . در 1302 قمرى ملقب به نيّر الملك گرديد و در سال 1313 قمرى برحسب استدعاى مخبر الدوله برادرش وزير داخله ، وزير علوم شد و امور مدرسهء دار الفنون هم زير نظر خودش بود و در سال 1315 قمرى پسر خود رضا قلى خان را رئيس مدرسه نمود . جعفر قلى خان نيّر الملك تا سال 1322 قمرى مدت نه سال وزير علوم بود . ( شرح‌حال رجال ايران ، مهدى بامداد ، جلد 5 ، صفحات 50 و 51 ) .