سال چهارصد تومان باقى بياورم . و اگر يكى به خرج من از روى انصاف نگاه كند خواهد ديد كه بىاندازه رفتار نمودهام « 1 » و بالنسبه به جميع همگنان خود بمراتب كمتر خرج كردهام . خلاصه كمتر يا زيادتر ، اين است حقيقت حالت من . منتهى بعد از اين ، اينقدرها صدمه خوردهام كه ديگر محتاج اينطور عرضكردنها نباشم . على العجاله اگر ممكن باشد البتّه صد تومان را چنان كه عرض كردم به صحابت الچى فرانسه خواهيد فرستاد .
يعنى به او خواهيد داد و او به قونسول دولت عليه كه در پاريس است حواله خواهد كرد .
اگر هم ممكن نشد باز شما سالم باشيد ان شاء الله نقلى نخواهد بود وضع كار به قسمى است كه خواهد گذشت . سركار شما اگر اين را هم التفات بفرمائيد در سه سال چهارصد تومان مىشود ديگر مختاريد .
در باب آن صد و پنجاه تومان كه عرض كردم البتّه تا بهحال عرايض من رسيده است و تنخواه او را مرحمت فرمودهايد . مجدّد از بابت اينكه شايد عريضه نرسيده باشد عرض مىكنم كه اينجا يكصد و پنجاه تومان پول فرانسه كه تخمينا يكصد و سى و دو تومان مىشود گرفته برات خدمت سركار فرستادم . البتّه مقرّر فرمودهايد كه قبض فدوى را كه به خط فرنگى و اسم فدوى در پايش نوشته شده است گرفته تنخواه او را به آدم وزيرمختار فرانسه تحويل فرمودهاند . توفير پول را بايد اينطور حساب كرد كه وجه فرانسه اينجا بيست فرانك است ، اگر آنجا هفده صاحبقران باشد ، بايد تومانى هفت عباسى از پول برگرداند كه عوضش اشرفى يا صاحبقران بدهند . از اين گذشته ، مسيو نيكلا « 2 » و ميرزا غفّار اين حساب را خوب مىتوانند بفهمند . زياده در اين دو فقره عرضى ندارم . ان شاء الله جواب هردو را به زودى مرحمت خواهيد فرمود .
و امّا كلية در باب مخارج و گذران ما در اين اواخر توقف جناب الچى ، پس از آنكه ديديم از اين قرار زندگى و تحصيل ما در پاريس محال است تفصيل حالات خود را عريضه عرض كرده خدمت جناب الچى داديم . سواد كاغذ در جوف عريضه است به نظر شريف خواهد رسيد ، همينقدر فرصت دوباره نوشتن نكردم ، ان شاء الله خواهيد بخشيد . جناب الچى ، سابق بر اينكه از خرج ما اطلاعى نداشتند هميشه مىفرمودند كه
هامش
( 1 ) . در اصل عبارت چنين است .
( 2 ) . نيكولا( J . B . Nicolao )( 1814 - 1875 ) ايرانشناس معروف فرانسوى كه ساليان دراز ترجمان سفارت فرانسه در طهران بود . وى به عنوان مهماندار از طرف دولت فرانسه همراه فرخ خان بود . نيكولا مؤلف كتابهاى متعددى دربارهء ادبيات فارسى است . رباعيات خيام ( 1867 ) ، كتاب لغت فرانسه - فارسى ( 1885 ) و غيره ( مخزن الوقايع ص 430 ) .