اميدها خوشوقت در صبورى خواهيد بود و از آن گذشته سركار شما در وقتى كه بايد در فراق بنده صبور باشيد ، چه بسيار اسباب داريد از قبيل بنده يا امثال من ، با ساير مشاغل داشتن ، مادامى كه خدمت شما به فضل الله تعالى همه وقت حضور دارند كه مىتوانند خيال سركار شما را متصرف كنند از بنده .
امّا چه كند بندهاى مثل من كه نه مدّت ظهورش در اين عالم زمان بعيده است كه به آن جهت از تازه و كهنهء عالم ، نمونه در اميد يا خداىنخواسته در نااميدى داشته باشد ، نه هرگز به زحمتى گرفتار شده كه پس از تلخىهاى مدّت صبر از شيرينى وصال آن طعمى در دهن داشته باشد ، نه اسباب تسلّى دارد كه به آن خود را مشغول كند .
سبحان الله چگونه مشغول خواهد شد يا صبر خواهد كرد از روى چاره غلامى كه از مولاى مهربان خود مفارقت جسته يا فرزندى كه از پدر مكرّم خود دور شده ، يا برادرى كه از برادر خود جدا شده ، يا دوستى كه از دوست قديم خود بواسطهء ناملايمتهاى روزگار دورى جسته يا بالاخره حقيقة يا روحى كه از جسم اصلى خود دور شده و در قالبى « 1 » موقة معذّب آمده ، يقين است انصاف خواهيد [ داد ] كه چنين شخصى با اين صفات هرگز صبور نتواند شد مگر از روى ناچارى . تصوّر بفرمائيد فدوى در يكى از اين عوالم كه سركار خدايگانى به بنده داشتند راه تسلّى پيدا كنم ، در آنهاى ديگرچه خواهم كرد .
بله با وجود همه اينها ، بعد از فضل الله هرگز خود را بدبخت نمىشمارم و با كمال شوق شاكرم و خود را تسلّى داده به تلخى صبر و حدّت او به دو جهت مىسوزم و مىسازم . يكى آنكه اميدوار هستم بفضل و عنايت خدا كه ان شاء الله تعالى در اندك مدّت ، زيارت خواهم كرد و خواهم بوسيد پاى كسى را كه ترويح حركت آستين مرحمت او كه به صورت من خواهد كشيد ، اطفاء خواهد كرد خيلى از اين بالاتر حدّت و حرارتها را ، و شيرينى كلمات مرحمتآميزش به زودى كه متصوّر نمىشود بيرون خواهد كرد بالاترين تلخى كه چشيده باشم .
جهت ديگر آنكه اگر خدا خواست و توانستم از عهدهء صبر برآيم ، يا موفق شدم به اينكه كار خود را به انجام برسانم ، شايد از آن راه حاصل كنم رضايت و به اعانت خدا تحصيل كنم نيكنامى شخصى را كه عزّت و ذلّت من در دنيا و آخرت بسته به اوست ، و اگر هزار سالها اوقات خود را صرف كنم از براى تشكر ، يكى از نعماتى كه حضرت
هامش
( 1 ) . در اصل غالبى