گرانى و ناامنى
اين گزارش مهر و تاريخ ندارد ، ولى با توجه به اينكه امير اصلان خان ( عميد الملك و بعد مجد الدوله ) دائى ناصر الدين شاه بين سالهاى 1286 تا 1287 ه . ق « 1 » پيشكار شاهزاده سلطان مسعود ميرزا ( يمين الدوله و بعد ظل السلطان ) در حكومت اصفهان بوده است ، تاريخ نامه مشخص مىشود .
ناصر الدين شاه جهت اطلاع و رسيدگى ، به خط خود زير گزارش نوشته است :
امين الدوله كه مراد فرخ خان ( امين الملك و بعد امين الدوله ) است . « 2 »
*
كاشان
سه چهار روز قبل در آران و بيدگل ، يك فرسخى شهر ، تگرگ بسيارى آمده كه بعضى طيور از قبيل گنجشك و غيره را كشته و ضرر محصولى هم رسيده . در بعضى از دهات كوهستان ، سيل زيادى آمده و ضرر و خرابى بسيار رسانيده . پنج شش روز قبل شاگرد خبازها رفته بودند جلو بار هيزم كه خريدارى نمايند . كاظمنامى كه دو سال قبل در عيد يك نفر آدم كشته بود ، با شاگرد خبازها نزاع كرده ، آن هم چند زخمى به او زده و يك پاى او را قطع كردند . حاكم ، خبازها را گرفته تنبيه نموده . غله و ساير چيزها را حاكم خروارى دو هزار و پانصد ارزان نموده است كه نرخ از اين قرار است « 3 » .
گندم يك خروار چهار تومان و يك قران و ده شاهى
جو يك خروار سه تومان
نان تبريزى يك من تبريز سيصد و پنجاه دينار
*
هامش
( 1 ) . شرححال رجال ايران تأليف مهدى بامداد ، ج 1 ، ص 168 [ و ] چهل سال تاريخ ايران در دورهء پادشاهى ناصر الدين شاه ، به كوشش ايرج افشار جلد 2 ، ص 496 .
( 2 ) . چون تاريخ نامه قبل از 18 صفر 1288 ه . ق است ، بنابراين مراد فرخ خان امين الدوله است . مىدانيم كه بعد از فوت وى اين لقب به برادرش ميرزا هاشم خان امينخلوت داده شد .
( 3 ) . اعداد ، در اصل به سياق است و برگردان آن به لطف دوست بزرگوار فقيد استاد دكتر اصغر مهدوى انجام گرفته است .