اولياى دولت جاويدآيت نباشد . و به خدا قسم هيچ چشمداشت انعام و خلعت از اولياى دولت براى اين كتاب در نظر ندارم . همين شرف و افتخار براى بنده بس خواهد بود كه اين خدمات شايان و اين همه تعريف و توصيف بندگان عالى به واسطهء كمترين بنده ، قرن بعد قرن و نسل بعد نسل خواهد ماند و فى الحقيقة كتابى خواهد شد كه سفرا و مأمورين منبعد دولت ما را در باب مأموريتى مستغنى از دليل و راهنما خواهد كرد و براى هر احدى كائنا من كان « 1 » سرمشقى خواهد بود كافى و علىقدر مراتبهم بصيرت و بينايى خواهد داد و خود بندگان عالى هيچ آثارى براى تذكار نام نيك از اين بالاتر و بهتر نمىتوانند گذاشت . اميدوارم و خوشحالم بر اينكه ان شاء الله تعالى اين كتاب را چاپ نموده بر همه . . . خدمت با بندگان عالى را صداقت آشكار و عيان نمايم و به خدا هيچ منظور جلب نفع ندارم . عمرى گذرانده نانى خوردهام باز . . . خواهد رسيد . زياده گستاخى است و منظورم از اين عرض نيز . . . خدمتى است و الّا يك ماه و دو ماه پسوپيش را طالب نخواهم بود .
- 332 - نامهء محمد حسن خان به برادرش محمد حسين خان فرزندان فرخ خان امين الدوله
به دستور شاه هريك از مقصرين هزار چوب خوردند و هريك پنج تومان به ميرغضبها انعام دادند !
مقرب الخاقانا نور چشما مكرّما عصر يكشنبه يك ساعت به غروب آفتاب مانده حسب الامر از دربخانه مراجعت كردم . كثرت جمعيت اذيت مىكند . چند نفر در سيورساتخانه شرارت كردند . بندگان اقدس همايون اعلى « 2 » امر و مقرر فرمودند در چادر امين الدوله هريك هزار چوب بخورند و خان محقّق محصّل اين كار بود . ميرغضب خواستند ، هريك را چوب زياد زدند و حكم فرمودند مقصرين پنج تومان به ميرغضبها بدهند ، دادند . اين دو روز دو سال خواهد گذشت .
هامش
( 1 ) . هركه خواهد گو باش . ( فرهنگ معين )
( 2 ) . مراد ناصر الدين شاه است .