بعد از آنكه ملاحظه كنند ، شأن حاكم ايشان در دولت اين است ، ديگرچه اطاعتى از او خواهند كرد . محض پيشرفت خدمات دولتى اين جسارت را نمود و الّا جبّهء كرمانى هم براى اخلاص شعار زياد است . زياده جسارت مىكنم .
- 331 - عريضهء ميرزا حسين سرابى مؤلف مخزن الوقايع
« مكتوبى است از ميرزا حسين سرابى مؤلف مخزن الوقايع در باب مخارج استنساخ اين تأليف و اجازهء رفتن به تبريز كه در آنجا كار استنساخ را به اتمام برساند . از اين مكتوب ظاهرا مستفاد مىشود كه سرابى مىخواسته است نسخهاى منقّح از شرح مأموريت را در تبريز طبع كند تا هنگام ورود به طهران به شاه تقديم شود . » ايرج افشار « 1 »
خدايگانا اين كتاب تأليفى كمترين بنده متجاوز از سى جزو خواهد بود .
حسب الفرمايش بندگان عالى در اينجا سراغ كاتبى نمودم . به واسطه ، با يك نفر گفتگو شده ، گفته روزى دو ورق مىنويسم و جزوى پانزده هزار اجرت مىگيرم . از اين قرار معلوم مىشود كه اين كتاب به غير از تبريز و طهران در جاى ديگر تمام نخواهد شد . از آلودگى « 2 » طهران هم مىترسم كه دير تمام شود . چون در اسلامبول كار با ميرزا احمد خان « 3 » است و كمترين بنده مشغول تصحيح و تكميل تحريرات متعلقه به خود خواهد بود ، اگر مصلحت بدانند بنده [ را ] در مرخصى تبريز مأمور « 4 » اتمام اين كتاب بفرمايند كه به رسيدن آنجا كاتبى به منزل خود آورده و جزوبهجزو تصحيح نموده همراه هم تمام مىكنيم . و اين هم بديهى است ، چون زحمت زيادى در تأليف اين كتاب كشيدهام به خدا قسم است بدون اغراق يكصد جزو كتابت ، سوادنويسى و تغيير و تبديل گرديده تا اينكه اين سى جزو به عمل مىآيد ؛ و البتّه پنج شش جزو نيز عهدنامهها خواهد شد .
اتمام اين كتاب را از همه چيز مقدّستر خواهم داشت ، اگرچه مثمر هيچ ثمرى از
هامش
( 1 ) . از مقدمهء مخزن الوقايع ، ص 25 ، چاپ دانشگاه تهران 1344 . تصوير اين مكتوب در مقدمهء مذكور چاپ شده است . سند قبلى مؤيد اين موضوع است .
( 2 ) . رسم الخط : آلودهگى
( 3 ) . حاجى ميرزا احمد خان مصلحتگزار ( - شارژدافر ) ايران مقيم اسلامبول .
( 4 ) . مأمور و