- 314 - نامهء پسر وزير دول خارجه شكايت از حاجى عبد الكريم
به نظر مرحوم دكتر حسين محبوبى اردكانى نامه از پسر ميرزا ابو الحسن خان شيرازى يا ميرزا محمد على خان خواهرزاده اوست و ظاهرا از اولى .
هو تصدقت گردم گذشته از اينكه خانهزاد « 1 » اولاد مرحوم وزير دول خارجه است و او به دولت قاهر مادام العمر خدمت كرده ، خود جاننثار رعيت بيچاره و نوكر مفلوك پريشان اين دولت جاويد ملت است .
از جملهء خرابيها كه از جهت خانهزاد رو داده عمده آن است كه وجه موجودى از مرحوم خان كه در نزد كمپنى هندوستان است « 2 » ، و نفع آن را بايست هرساله برسانند ، از فوت مرحوم الا حال دينارى ندادهاند ، چنانچه وزيرمختار اطلاع دارند . از آن جهت لازم شد كه تنخواهى قرض شود . مستأصلا از حاجى عبد الكريم قرض كرده كمكم رخنه يافته تا نقد و جنس بهقدر هفت هشت هزار تومان پاى كمترين را پر كرد و وكيل تهديد « 3 » شد و جميع املاك و خانه آنچه داشتم به بيع گرفت . حالا ادعاى دوازده هزار و پانصد تومان مىكند ، و املاك را هم اجاره كرده و وجه اجارهء آنها را نداده و به حساب نمىآورد . حالا مىخواهد به زور « 4 » املاك را متصرف شود . چنانچه وجه هندوستان رسيده بود ، به اينجاها نمىرسيد .
اميدوار است كه نظر به ناقابلى خانهزاد نفرموده ، محض للّه حكمى در باب امر خانهزاد صادر فرمائيد كه موافق قانون حكم ديوانخانهء مباركه با خانهزاد رفتار كنند ، و
هامش
( 1 ) . رسم الخط نامه : همهجا « خانزاد » .
( 2 ) . [ انگليسها ] « سالى يكهزار و پانصد تومان در وجه ميرزا ابو الحسن خان برقرار كردند كه از دولت كمپانى هندوستان مأخوذ دارد » ( شرححال رجال ايران ، ج 1 ص 36 ) . - « . . . ميرزا ابو الحسن خان پس از مرگ مبلغ هنگفتى در كمپانى هند شرقى وديعه داشت و كموبيش كليهء اين وجوه براى ورثهء او باقى ماند و چون اين پولها را نمىتوان به خارج نقلوانتقال داد ، ورثهء او هيچگاه مفلس و بىچيز نخواهند شد » از مقالهء مرحوم حسين سعادت نورى در شرححال حاج ميرزا ابو الحسن خان شيرازى ( 1262 - 1190 ) معروف به ايلچى دومين وزير امور خارجه ( نشريهء وزارت امور خارجه ، دورهء سوّم ، شمارهء 3 ، شهريور 1345 ص 160 ) .
( 3 ) . در اصل تحديد
( 4 ) . در اصل : زور و