- 280 - شكايت از تعدّيات ميرزا فضل الله سررشتهدار خوى به فرخ خان امين الدوله و گزارش اوضاع آن شهر
« . . . نه با يحيى خان « 1 » همپيالهام و نه مأنوس . و نه مطربهاى ارومى و خوى [ را ] در مجلس مهمانى مىتوانم برقصانم . چه خاك به سر نمايم » .
نويسنده ناشناس و پشت نامه : « بندگان امين الدوله ملاحظه فرمايند » .
فدايت شوم دو فقره تقصير نسبت به خود دارم ، يكى حسد ولايتى و [ ديگرى ] بىطمعى . بعد از آنكه خود در فكر مداخل و مال مردم نباشم ، توقّعات و تمنّاى مردم را از كجا به عمل آورم . يكى دست ميرزا فضل الله و چند نفر الواط را از گريبان رعيت بيچاره كوتاه كردهام . فهميدهاند با وجود بنده مال مردم را نمىتوانند بخورند و اجحاف و تعدّى بخواهند كرد و در مدّت پنج سال ، ميرزا فضل الله مثل سابق ، صاحب بيست هزار تومان دهات و املاك نخواهد شد .
بعد از مراجعت بنده از مكّه ، به توسّط بنده ، ميرزا فضل الله لخت و گرسنه از ارض اقدس مراجعت كرده آمده بود ، به سررشتهدارى خوى مأمور شد و يكصد تومان خرجى ، بنده قرض كرده دادم . بيچاره نوّاب شاهزاده را بدنام كرد . حالا صاحب ده و پانزده پاره ده است و سالى دو سه هزار تومان منافع املاك دارد ، مىداند با وجود حيات بنده نمىشود .
دختر مطاعى معين الملك « 2 » را براى پسرش گرفته به هواى ايشان فتنه و فساد مىكند و خارج و داخل و خويش و بيگانه [ را ] تحريك و اغوا مىكند و آرام نمىشود .
غير اين جرم و گناه ندارم .
كاش حكم مىفرمودند نواب اعتضاد السلطنه « 3 » و يا بندگان سردار « 4 » تشريف مىآوردند ، ده و پانزده [ روز ] در خوى مانده به اوضاع خوى مىرسيدند . از بدبختى بنده
هامش
( 1 ) . احتمالا مراد يحيى خان ( آجودان مخصوص - معتمد الملك - وزير مخصوص و مشير الدوله ) سومين پسر ميرزا نبى خان امير ديوان قزوينى و شوهر چهارم عزّت الدوله خواهر تنى ناصر الدين شاه است كه در سال 1247 متولد و در 1309 هجرى قمرى درگذشته است .
( 2 ) . شيخ محسن خان معين الملك از رجال دورهء ناصرى كه در سال 1290 ه . ق به لقب معين الملك ملقّب شد .
( 3 ) . على قلى ميرزا اعتضاد السلطنه فرزند فتحعلى شاه از شاهزادگان فاضل و صاحب آثار دورهء قاجار .
( 4 ) . عزيز خان مكرى سردار كل